Thật tuyệt vời khi nhìn năm mới theo cách này

                Tác giả: Kathleen N, Hattrup

Tóc Ngắn (TGPSG) biên dịch từ Aleteia

TGPSG/Aleteia - Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã cử hành Thánh lễ nhân ngày trọng kính Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa, và cũng là ngày đầu năm mới. Sau đây là bài giảng của ngài.

“Mỗi ngày đều có thể là khởi đầu của một cuộc sống mới, nhờ tình yêu quảng đại của Thiên Chúa, lòng thương xót của Ngài và sự đáp lại của tự do mà chúng ta có.” Đức Giáo Hoàng Lêô XIV khẳng định khi ngài cử hành Thánh lễ vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, lễ trọng kính Đức Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa.

Trong bài giảng dựa trên Thánh Augustinô và Thánh Gioan Phaolô II, Đức Lêô XIV cũng lưu ý rằng đây là Ngày Hòa bình Thế giới.

Ngài mời gọi:

Hãy đến gần [cảnh Chúa Giáng Sinh] như là nơi của hòa bình “không vũ trang và giải trừ vũ trang” tuyệt vời nhất – một nơi ban phước lành, nơi chúng ta nhớ lại những phép lạ mà Chúa đã thực hiện trong lịch sử cứu độ và trong chính cuộc sống của chúng ta.

Đây là toàn văn bài giảng của ngài:

Kính thưa anh chị em,

Hôm nay, trong Lễ trọng kính Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa, vào đầu năm mới, Phụng vụ trao cho chúng ta lời chúc phúc tuyệt vời: “Nguyện xin Chúa chúc phúc và gìn giữ anh chị em. Nguyện xin Chúa tỏ dung nhan Chúa và thương xót anh chị em. Nguyện xin Chúa tỏ mình ra cho anh chị em và ban bình an cho anh chị em” (Ds 6,24-26).

Trong sách Dân số, lời chúc phúc này theo sau những chỉ dẫn về việc thánh hiến dòng Na-dia, nhấn mạnh chiều kích thiêng liêng và sinh hoa kết trái của việc dâng hiến trong mối quan hệ giữa Thiên Chúa và dân Israel. Con người dâng lên Đấng Tạo Hóa tất cả những gì mình đã nhận được, và Ngài, đến lượt mình, đáp lại bằng cách hướng về họ ánh mắt nhân từ, giống như Ngài đã làm từ buổi bình minh của công cuộc sáng tạo (x. St 1,31).

Hơn nữa, dân Israel, đối tượng được chúc phúc, là một dân tộc đã được giải phóng – những con người được tái sinh sau một thời kỳ dài nô lệ, nhờ sự can thiệp của Thiên Chúa và sự đáp lại quảng đại của tôi tớ Ngài, Môsê. Ở Ai Cập, họ đã được hưởng một số tiện nghi nhất định: có thức ăn, chỗ ở và sự ổn định. Tuy nhiên, điều này phải trả giá bằng sự tự do của họ; bị nô lệ, họ bị áp bức bởi một chế độ chuyên chế đòi hỏi ngày càng nhiều trong khi cho đi ngày càng ít (x. Xh 5,6-7). Giờ đây, trong sa mạc, nhiều tiện nghi trước đây đã mất đi. Nhưng đổi lại là sự tự do, được thể hiện như một con đường rộng mở hướng tới tương lai, được tìm thấy trong món quà của luật lệ khôn ngoan và trong lời hứa về một vùng đất nơi họ có thể sống và phát triển mà không bị xiềng xích hay gông cùm. Tóm lại, đó là sự tái sinh.

Vì vậy, vào buổi bình minh của năm mới, Phụng vụ nhắc nhở chúng ta rằng đối với mỗi người, mỗi ngày đều có thể là khởi đầu của một cuộc sống mới, nhờ tình yêu quảng đại của Thiên Chúa, lòng thương xót của Ngài và sự đáp lại của tự do mà chúng ta nhận được. Thật tuyệt vời khi nhìn nhận năm mới theo cách này: như một hành trình rộng mở để khám phá. Quả thật, nhờ ân sủng, chúng ta có thể tự tin dấn thân vào hành trình này - tự do và mang đến sự tự do, được tha thứ và mang đến sự tha thứ, tin tưởng vào sự gần gũi và lòng tốt của Chúa, Đấng luôn đồng hành cùng chúng ta.

Chúng ta nhớ lại chân lý này khi cử hành mầu nhiệm thiên chức làm mẹ của Đức Maria. Bằng lời “xin vâng” của mình, Mẹ đã giúp mang lại một khuôn mặt con người cho nguồn mạch của mọi lòng thương xót và nhân từ: khuôn mặt của Chúa Giêsu. Qua đôi mắt của Ngài - trước hết là khi còn bé, rồi khi thanh niên và khi trưởng thành - tình yêu của Chúa Cha đến với chúng ta và biến đổi chúng ta.

Vì vậy, khi chúng ta hướng tới những ngày mới và ngày duy nhất, chúng ta hãy cầu xin Chúa giúp chúng ta cảm nhận được trong mỗi khoảnh khắc, nơi chúng ta, hơi ấm từ vòng tay yêu thương của Chúa Cha, và ánh sáng từ ánh mắt nhân từ của Chúa Con. Bằng cách này, chúng ta có thể hiểu rõ hơn và luôn ghi nhớ mình là ai và đang hướng tới vận mệnh tuyệt vời nào (x. Công đồng Vatican II, Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, 41). Đồng thời, chúng ta cũng hãy tôn vinh Thiên Chúa qua lời cầu nguyện, đời sống thánh thiện và bằng cách trở thành tấm gương phản chiếu lòng tốt của Ngài cho anh chị em.

Thánh Augustinô dạy rằng, trong Đức Maria, “Đấng Tạo Hóa của loài người đã trở thành người: để dù Ngài sắp đặt các vì sao, Ngài vẫn có thể bú sữa mẹ; dù Ngài là Bánh (x. Ga 6,35), Ngài vẫn có thể đói khát (x. Mt 4,2)… để giải thoát chúng ta, dù chúng ta không xứng đáng” (Bài giảng 191, 1.1). Bằng cách này, Thánh Augustinô nhắc lại một trong những đặc điểm cơ bản của dung mạo Thiên Chúa: tình yêu vô điều kiện trọn vẹn của Ngài. Như tôi đã nhấn mạnh trong Thông điệp cho Ngày Hòa bình Thế giới này, Thiên Chúa hiện diện với chúng ta “không vũ trang và giải trừ vũ khí”, trần trụi và không có khả năng tự vệ như một đứa trẻ sơ sinh trong nôi. Ngài làm điều này để dạy chúng ta rằng thế giới không được cứu rỗi bằng cách mài gươm, cũng không phải bằng cách phán xét, áp bức hay loại bỏ anh chị em mình. Thay vào đó, thế giới được cứu rỗi bằng cách không ngừng nỗ lực để hiểu, tha thứ, giải phóng và đón nhận mọi người, không tính toán và không sợ hãi.

Đây là dung mạo của Thiên Chúa mà Đức Maria đã cho phép hình thành và lớn lên trong lòng mình, hoàn toàn biến đổi cuộc đời Mẹ. Đó là dung mạo mà Mẹ đã loan báo qua ánh sáng vui tươi nhưng dịu dàng trong đôi mắt khi mang Ngài trong bụng; dung mạo mà Mẹ chiêm ngưỡng vẻ đẹp mỗi ngày trong nhà khi Chúa Giêsu lớn lên như một đứa trẻ, một thiếu niên và một thanh niên; và dung mạo mà Mẹ đã dõi theo với trái tim của một môn đệ khiêm nhường, khi Ngài bước đi trên con đường sứ mệnh của mình, cho đến tận thập giá và sự phục sinh. Để làm được điều đó, Mẹ cũng đã từ bỏ mọi sự phòng thủ, khước từ những kỳ vọng, đòi hỏi và sự thoải mái – như các bà mẹ thường làm – hiến dâng trọn đời mình cho Con Thiên Chúa mà Mẹ đã nhận được nhờ ân sủng, để rồi, đến lượt mình, Mẹ có thể trao trả Người cho thế giới.

Trong thiên chức làm mẹ của Đức Mẹ Maria, chúng ta thấy sự gặp gỡ của hai thực tại “không vũ trang”: Đó là Thiên Chúa, Đấng từ bỏ mọi đặc ân của thần tính để được sinh ra trong xác thịt (x. Pl 2,6-11), và đó là một con người, đã tin tưởng và hoàn toàn đón nhận ý muốn của Thiên Chúa. Trong một hành động yêu thương hoàn hảo, Mẹ đã dâng cho Người sức mạnh lớn nhất mà Mẹ sở hữu: sự tự do của Mẹ.

Trong thiên chức làm mẹ của Đức Mẹ Maria, chúng ta thấy sự gặp gỡ của hai thực tại “không vũ trang”: Đó là Thiên Chúa, Đấng từ bỏ mọi đặc ân của thần tính để được sinh ra trong xác thịt (x. Pl 2,6-11), và đó là một con người, đã tin tưởng và hoàn toàn đón nhận ý muốn của Thiên Chúa. Trong một hành động yêu thương hoàn hảo, Mẹ Maria đã trao cho Con sức mạnh lớn nhất mà Mẹ sở hữu: sự tự do của Mẹ.

Suy ngẫm về mầu nhiệm này, Thánh Gioan Phaolô II đã mời gọi chúng ta chiêm niệm những gì các mục đồng tìm thấy ở Bêlem: “sự dịu dàng đến nao lòng của Hài nhi, sự nghèo khó đáng ngạc nhiên mà Người được tìm thấy và sự giản dị khiêm nhường của Mẹ Maria và Thánh Giuse”. Những thực tại này đã biến đổi cuộc đời họ, biến họ thành “sứ giả của ơn cứu độ” (Bài giảng trong Thánh lễ trọng kính Đức Mẹ Maria, Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ XXXIV, ngày 1 tháng 1 năm 2001).

Ngài đã nói những lời này vào cuối Đại lễ năm 2000, với những lời lẽ vang vọng trong suy tư của chúng ta ngày nay: “Biết bao ơn phước”. Ngài khẳng định: “Đại lễ đã mang đến cho các tín hữu biết bao dịp đặc biệt! Trong kinh nghiệm về sự tha thứ được nhận và trao đi, trong việc tưởng nhớ các vị tử đạo, trong việc lắng nghe tiếng kêu than của người nghèo trên thế giới… chúng ta cũng đã thoáng thấy sự hiện diện cứu độ của Thiên Chúa trong lịch sử. Chúng ta, như thể, đã cảm nhận được tình yêu của Ngài một cách hữu hình, tình yêu làm mới bộ mặt của trái đất” (ibid.). Sau đó, ngài kết luận: “Cũng như Ngài đã yêu cầu các mục đồng vội vã đến thờ lạy Ngài, Chúa Kitô yêu cầu các tín hữu, những người mà Ngài đã ban cho niềm vui được gặp gỡ Ngài, một sự sẵn sàng can đảm để một lần nữa lên đường loan báo Tin Mừng của Ngài, cũ và luôn luôn mới. Ngài sai họ đi để làm sống động lịch sử và văn hóa nhân loại của chúng ta bằng sứ điệp cứu độ của Ngài” (ibid.).

Kính thưa anh chị em,

Trong ngày Lễ trọng này, khi bắt đầu năm mới và gần kết thúc Năm Thánh Hy Vọng, chúng ta hãy đến gần Hang đá Giáng Sinh với đức tin. Chúng ta hãy đến đó như nơi bình an “không và giải trừ vũ trang” tuyệt vời nhất - một nơi đầy ơn phước, nơi chúng ta nhớ lại những phép lạ Chúa đã thực hiện trong lịch sử cứu độ và trong chính cuộc sống của chúng ta. Rồi, giống như những chứng nhân khiêm nhường tại hang đá, chúng ta hãy lên đường một lần nữa, “tôn vinh và ngợi khen Thiên Chúa” (Lc 2,20) vì tất cả những gì chúng ta đã thấy và nghe. Nguyện xin đây là cam kết và quyết tâm của chúng ta trong những tháng sắp tới, và thực sự, trong suốt cuộc đời Kitô hữu của chúng ta.