Đức Lêô XIV: Sẽ có một Công nghị nữa vào tháng Sáu - chúng ta sẽ tổ chức mỗi năm

Tác giả: Salvatore Cernuzio

Cao Trí (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Vào cuối ngày thứ hai của Công nghị Ngoại thường, Đức Giáo hoàng Lêô XIV bày tỏ mong muốn tiếp tục con đường này, “trong sự liên tục” với những điều đã được đề nghị trong các phiên họp chung trước Mật nghị, đồng thời xác nhận Đại hội Giáo hội sẽ diễn ra vào tháng Mười năm 2028. Đức Hồng y Brislin của Nam Phi, Đức Hồng y David của Philippines và Đức Hồng y Rueda Aparicio của Colombia đã chia sẻ về các diễn tiến buổi sáng và buổi chiều, ghi nhận rằng có một cảm thức hiệp nhất, dù không phải là sự đồng dạng.

Công nghị đầu tiên đã kết thúc vào tối nay, nhưng cuộc hẹn tiếp theo đã được ấn định: hai ngày vào tháng Sáu, gần Lễ trọng kính hai Thánh Phêrô và Phaolô. Một Công nghị Ngoại thường mới đang chờ đón Đức Giáo hoàng Lêô XIV và các Hồng y từ khắp nơi trên thế giới tại Vatican.

Chính Đức Thánh Cha đã công bố cuộc họp lần thứ hai vào mùa hè này trong bài huấn từ kết thúc tại phiên họp thứ ba và cũng là phiên cuối cùng vào chiều nay, quy tụ 170 Hồng y, cả cử tri lẫn không cử tri.

Đức Giáo hoàng, khi giải thích rằng cuộc họp kéo dài hai ngày này diễn ra “trong sự liên tục” với những điều đã được đề nghị trong các phiên họp chung trước Mật nghị, cũng bày tỏ ước muốn tiếp tục tổ chức các Công nghị hằng năm, kéo dài từ ba đến bốn ngày. Ngài đã hé mở điều này trong bài phát biểu hôm qua, khi nói rằng Công nghị lần này là “sự báo trước cho hành trình tương lai của chúng ta.”

Ngài cũng xác nhận Đại hội Giáo hội sẽ được tổ chức vào tháng Mười năm 2028, như đã được công bố hồi tháng Ba năm ngoái.

Lời cảm ơn dành cho những người hiện diện và sự gần gũi với những người vắng mặt

Bên cạnh các thông báo, Đức Giáo hoàng Lêô XIV bày tỏ lời cảm ơn đến những người hiện diện vì sự tham dự và nâng đỡ của họ. Ngài đặc biệt gửi lời tri ân đến các Hồng y cao niên vì nỗ lực đã bỏ ra để hiện diện.

“Chứng tá của anh em thật quý giá,” ngài nói, đồng thời bày tỏ sự gần gũi với các Hồng y trên khắp thế giới không thể đến Rôma trong những ngày này, và nhấn mạnh: “Chúng tôi ở cùng anh em và gần gũi với anh em.”

Đức Giáo hoàng Lêô cho biết ngài đã cảm nghiệm được một “tính hiệp hành không mang tính kỹ thuật” trong suốt ngày hôm qua và hôm nay, một sự hòa hợp và hiệp thông sâu sắc, nhờ phương pháp được chọn nhằm giúp hiểu biết lẫn nhau tốt hơn, xét đến sự đa dạng về bối cảnh và kinh nghiệm của mỗi người.

Từ đó, ngài nhắc đến Công đồng Vaticanô II như nền tảng cho hành trình và công cuộc canh tân của Giáo hội, đồng thời làm rõ rằng hai đề tài khác đã được đề nghị nhưng không được biểu quyết hôm qua, phụng vụ và Tông hiến Praedicate Evangelium, có mối liên hệ chặt chẽ với Công đồng và không được phép bị lãng quên.

Sau cùng, cả từ phía Đức Giáo hoàng lẫn toàn thể Hồng y đoàn đều hướng cái nhìn quan tâm đến tình hình chung của thế giới, điều khiến cho một sự đáp trả của Giáo hội trở nên “cấp thiết hơn bao giờ hết.” Đó là một Giáo hội biết đến gần các Giáo hội địa phương đang phải gánh chịu chiến tranh và bạo lực.

Một suy tư dành cho Venezuela

Theo chiều hướng đó, mặc dù các chủ đề của Công nghị khá khác biệt, tính hiệp hành và sứ vụ dưới ánh sáng của Evangelii gaudium, đã được các Hồng y phê chuẩn hôm qua với đa số phiếu, tuy nhiên vẫn có một mối quan tâm đặc biệt, nhất là từ các Hồng y châu Mỹ Latinh, dành cho tình hình tại Venezuela.

Mối quan tâm này đã được Đức Hồng y Luis José Rueda Aparicio, Tổng Giám mục Bogotá của Colombia, bày tỏ trong cuộc họp báo buổi tối, với sự hiện diện và phát biểu của Đức Hồng y Stephen Brislin, Tổng Giám mục Johannesburg của Nam Phi, và Đức Hồng y Pablo David, Giám mục Kalookan của Philippines.

Vị Hồng y người Colombia nhắc lại lời của Đức Giáo hoàng trong buổi Kinh Truyền Tin ngày 4 tháng Giêng, một ngày sau những biến cố đầy kịch tính, trong đó Đức Giáo hoàng Lêô XIV “bày tỏ mối quan ngại sâu sắc trước những gì đang diễn ra tại Venezuela và cam kết khích lệ đối thoại cũng như việc tìm kiếm sự đồng thuận, kêu gọi hòa bình, nhằm xây dựng một nền hòa bình vừa không vũ trang vừa mang sức giải trừ, một nền hòa bình tìm cách liên kết các dân tộc trong sự tôn trọng nhân quyền và chủ quyền.”

Đức Hồng y Rueda nói: “Sứ điệp Chúa nhật đó đã định hướng cho những suy tư của tôi trong những ngày này”. Dù không phải là chủ đề chính thức của Công nghị, nhưng điều “không thể tránh khỏi” là các thành viên của Hồng y đoàn “quan tâm đến những gì đang xảy ra, tự đặt ra cho mình những câu hỏi” về hướng đi hiện nay, về những thay đổi trong địa chính trị của châu Mỹ Latinh, và về cách thức Giáo hội có thể đồng hành với người dân. Đức Hồng y Rueda kết luận: Venezuela là một vấn đề mà “chúng tôi mang trong tim mình, điều ấy làm tất cả chúng tôi đau buồn, và chúng tôi mong ước những diễn tiến tốt đẹp nhất trong tương lai gần”.

Sống tính hiệp hành như “những người bạn đồng hành trên hành trình”

Ba vị Hồng y diễn giả sau đó đã trình bày về các chủ đề và làm cho bầu khí chung sôi động lên, bắt đầu từ buổi sáng và kéo dài sang buổi chiều, xen kẽ với những giây phút ca hát và cầu nguyện, cùng giờ nghỉ trưa tại tiền sảnh Hội trường Phaolô VI.

Các ngài cho biết Đức Giáo hoàng hiện diện và trao tặng cho mỗi tham dự viên huy chương triều đại giáo hoàng của ngài.

Trọng tâm thảo luận của các nhóm ngôn ngữ, theo các ngài thuật lại, tập trung mạnh mẽ vào tính hiệp hành, nhu cầu sống hiệp hành như “những người bạn đồng hành trên hành trình,” để điều này được thể hiện trong việc thi hành thẩm quyền, trong đào tạo và trong sứ vụ của các sứ thần Tòa Thánh, để tính hiệp hành được sống trong Giáo triều với “mức độ quốc tế hóa cao hơn,” đồng thời đọc lại Tông huấn Evangelii gaudium của Đức Giáo hoàng Phanxicô, một văn kiện không “hết thời” cùng với triều đại giáo hoàng trước đây nhưng vẫn tiếp tục chất vấn các giáo phận, Giáo triều Rôma và chính Đức Giáo hoàng.

Có tổng cộng hai mươi nhóm: mười một nhóm gồm các Hồng y không có quyền bầu cử và chín nhóm gồm các Hồng y cử tri, là các Giám mục chính tòa và các sứ thần đang thi hành sứ vụ, theo giải thích của Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh Matteo Bruni.

Đức Giáo hoàng ghi chép và hết sức chăm chú

Về phần mình, Đức Hồng y Brislin mô tả kinh nghiệm này là “rất phong phú,” nhờ những góc nhìn khác nhau giúp đào sâu sự hiểu biết về các nhu cầu của thế giới, qua đó trở thành cơ hội để hiểu và hiểu nhau hơn. Ngài nói rằng việc sẽ có một cuộc gặp mới vào tháng Sáu là dấu chỉ cho thấy Đức Thánh Cha coi trọng một cách nghiêm túc việc chúng ta có thể trợ giúp ngài trong vai trò là Đấng kế vị Thánh Phêrô.

“Tám tháng sau Mật nghị, Đức Giáo hoàng muốn triệu tập chúng tôi để lắng nghe chúng tôi,” Đức Hồng y Rueda chia sẻ. Điều này “củng cố chúng tôi trong sứ vụ của Giáo hội.” Đùa vui về tình trạng lệch múi giờ (“Tôi không thể tin là mình vẫn còn ở đây; hôm nay chúng tôi bắt đầu rất sớm, lúc 7 giờ”) và về khung cảnh đẹp của Công nghị, Đức Hồng y David trước hết ca ngợi hình thức tiến hành các phiên họp, rồi nhấn mạnh đến cuộc đối thoại trong Thần Khí, nơi “mọi người đều có thể phát biểu,” và đánh giá cao việc Đức Giáo hoàng “lắng nghe nhiều hơn là nói”: “Ngài ghi chép, hết sức chăm chú; những đóng góp của ngài rất phong phú đối với tất cả chúng tôi.”

Tầm quan trọng của việc hiểu biết lẫn nhau

Một nhà báo sau đó đã hỏi về những yếu tố thực sự mới mẻ nào đã xuất hiện từ Công nghị này, khi nhiều chủ đề được nêu ra đã được đào sâu rộng rãi trong hai khóa họp của Thượng Hội đồng về tính hiệp hành.

Trả lời câu hỏi, Đức Hồng y Brislin giải thích rằng tính mới mẻ không nên được tìm kiếm “chỉ nơi các cuộc thảo luận,” mà đúng hơn là nơi chính “cơ hội để hiểu biết nhau và lắng nghe nhau.”

Ngài nói: “Điều này rất quan trọng, bởi vì chúng tôi đến từ nhiều nơi khác nhau trên thế giới; có người là Hồng y mới, có người đã là Hồng y từ lâu.”

Đức Tổng Giám mục Johannesburg nói thêm rằng Đức Giáo hoàng “muốn sống tinh thần hiệp đoàn, muốn lắng nghe, muốn dựa vào kinh nghiệm và kiến thức của các Hồng y đến từ nhiều nơi khác nhau trên thế giới, bởi điều đó có thể giúp ngài hướng dẫn Giáo hội.” Đức Hồng y Rueda kết luận: Các bối cảnh và xuất thân thì “khác nhau,” nhưng công việc đã được thực hiện “trong một sự hòa hợp không phải là đồng dạng”.

Giáo dân và phụ nữ

Tiếp tục xoay quanh các chủ đề, các nhà báo cũng đặt câu hỏi liệu vấn đề sự tham gia của giáo dân và vai trò của phụ nữ trong Giáo hội có được đề cập trong các cuộc thảo luận hay không.

Về điểm này, Đức Hồng y David nói: “Làm sao chúng ta có thể không nhìn nhận vai trò của phụ nữ và các thừa tác vụ của họ trong Giáo hội?” Vị Hồng y người Philippines khẳng định: “Chắc chắn”, vấn đề phụ nữ là “mối quan tâm thường xuyên,” và ngài nhắc lại các kết quả, mới được công bố của Ủy ban Nghiên cứu về Phó tế nữ. Đức Hồng y David cũng đề cập đến “chủ nghĩa giáo sĩ trị” và khơi lại ý tưởng về “chức tư tế của dân Thiên Chúa” xuất phát từ Công đồng Vaticanô II.

“Chúng ta nói về Thân Thể của Giáo hội: chúng ta có Đầu là Đức Kitô, nhưng không chỉ có Đầu; còn có cả Thân Thể. Dân Chúa có quyền tham gia vào đời sống và sứ vụ của Giáo hội.”