Các cộng đoàn Kitô hữu Trung Đông đối diện với nỗi đau và sự bất định

Tác giả: Olivier Bonnel

Xuân Đại (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Các Kitô hữu tại Trung Đông chia sẻ kinh nghiệm sống qua những ngày khó khăn khi các cuộc oanh kích nhằm vào Iran tiếp diễn, cùng với các đợt tấn công trả đũa từ Tehran.

Khi cuộc chiến giữa Iran, Israel và Hoa Kỳ tiếp diễn, những làn sóng chấn động đang lan rộng khắp khu vực. Trong khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hứa hẹn bốn tuần hành động tấn công, Iran đã đáp trả bằng hàng trăm đợt tấn công trả đũa.

Mặt trận mới mở này đã làm gia tăng nỗi lo về một sự leo thang ngoài tầm kiểm soát. Vào Chúa nhật 1-3-2026, trong giờ Kinh Truyền Tin, Đức Giáo hoàng Lêô XIV kêu gọi các nhà lãnh đạo chấm dứt “vòng xoáy bạo lực trước khi nó trở thành một vực thẳm không thể cứu vãn.” Mối quan ngại này được nhiều Kitô hữu tại Trung Đông chia sẻ, dù điều kiện sống của họ khác nhau.

“Trong khi những giờ vừa qua đã làm rung chuyển sâu sắc Trung Đông, tại Iran, Đất Thánh, Liban, Iraq và toàn khu vực - L’Œuvre d’Orient bày tỏ mối quan ngại sâu sắc trước một sự leo thang bạo lực mới,” tổ chức này cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Hai.

“Sáng nay, người dân Liban thức dậy trong bầu khí sốc và hoang mang, nhưng cũng đầy mệt mỏi và giận dữ,” ông Vincent Gelot, điều phối viên của L’Œuvre d’Orient tại Liban và Syria, cho biết.

“Người dân nơi đây biết chiến tranh với Israel là gì, và họ cảm thấy như đang sống lại những gì đã xảy ra cách đây một năm rưỡi, sau các vụ tấn công bằng máy nhắn tin và cái chết của Nasrallah,” ông tiếp tục, ám chỉ cuộc tấn công ngày 17-10-2024 do Israel thực hiện nhằm vào các máy nhắn tin và bộ đàm của các thành viên Hezbollah.

“Cuộc chiến sau đó đã khiến 1,2 triệu người tại Liban phải di dời và gây ra sự tàn phá nghiêm trọng,” ông Gelot nhắc lại.

Cú sốc tại Liban

Sáng thứ Hai, các trường học tại Beirut vẫn đóng cửa sau khi các cuộc không kích của Israel nhắm vào các vùng ngoại ô phía nam thủ đô Liban. Hàng nghìn người cũng đã rời bỏ các làng mạc ở miền nam Liban sau lời kêu gọi sơ tán do quân đội Israel đưa ra.

Căng thẳng có thể cảm nhận ở khắp nơi. “Một trong những đối tác của chúng tôi, một trường học do các Nữ tử Bác ái điều hành, vốn đã bị hư hại năm ngoái, đang sống trong sợ hãi,” ông Gelot nhấn mạnh.

Ngoài biên giới Liban, nỗi sợ hãi cũng gia tăng. “Không ai biết điều gì sẽ xảy ra; có rất nhiều lo ngại,” bà Pascale Casati-Ollier, giám đốc văn phòng L’Œuvre d’Orient tại Iraq ở Erbil, cùng với chồng là Jean, cho biết.

“Các liên hệ của chúng tôi tỏ ra thận trọng và ở trong nhà khi các cuộc oanh kích tiếp diễn. Đó là sự bất định hoàn toàn,” ông nói.

Thủ đô của vùng Kurdistan thuộc Iraq, nơi có quân đội Hoa Kỳ đồn trú, trong những ngày gần đây đã bị nhắm mục tiêu bởi nhiều tên lửa Iran.

Mặc dù tình hình vẫn hết sức biến động, vẫn còn quá sớm để rút ra kết luận về tương lai của các Kitô hữu trong khu vực. Các cuộc tấn công không nhắm vào dân thường mà vào các mục tiêu quân sự chiến lược.

“Cuộc chiến mới này chắc chắn sẽ không tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái hội nhập của các Kitô hữu trong khu vực,” ông Casati-Ollier giải thích. “Không loại trừ khả năng điều này sẽ thúc đẩy họ di cư. Hiện tại, thời gian dường như ngưng lại.”

Các Kitô hữu vùng Vịnh trong tình trạng phong tỏa

Tại các quốc gia vùng Vịnh, vốn bị nhắm đến bởi các đợt trả đũa của Iran, nhiều cộng đoàn Kitô hữu hiện đang trong tình trạng phong tỏa. Cộng đoàn Công giáo nhỏ bé tại Bahrain đang tổ chức hết sức có thể để cung cấp sự trợ giúp thiêng liêng cho 80.000 tín hữu của mình.

Vì lý do an ninh, hiện họ bị cấm tụ họp để tham dự Thánh lễ hay bất kỳ sinh hoạt giáo xứ nào khác. Các cử hành phụng vụ và lớp giáo lý bằng nhiều ngôn ngữ đang được tổ chức trực tuyến cho đến khi có thông báo mới, theo một bài đăng trên Facebook của Nhà thờ Thánh Tâm tại Manama, một trong hai giáo xứ tại Bahrain.

“Trong bối cảnh khó khăn và căng thẳng này, chúng ta đừng để giáo dân của mình thiếu đi sức mạnh thiêng liêng và sự hiệp thông,” cha sở Francis P. Joseph viết. “Khi chúng ta đang ở trong tình huống khó khăn và bất thường này, tôi xin tất cả anh chị em hãy giữ vững tinh thần và an toàn.”

Đức Giám mục Paolo Martinelli, Đại diện Tông tòa Nam Ả Rập, kêu gọi giảm leo thang và nhấn mạnh nhu cầu về “đối thoại chân thực và có trách nhiệm: những đe dọa lẫn nhau gieo rắc tàn phá; chúng không xây dựng hòa bình và ổn định.”

Sứ mạng của Đất Thánh

Tại Đất Thánh, những ngày qua cũng được đánh dấu bởi tiếng còi báo động khi hỏa lực từ Iran trút xuống Nhà nước Israel. Tại Trường Kinh Thánh Pháp ở Jerusalem, hành lang phòng thánh bán ngầm đã trở thành nơi trú ẩn cho các tu sĩ Đa Minh, sinh viên và khách viếng thăm.

Các Thánh lễ cầu cho hòa bình đã được cử hành với các bản văn riêng trong Sách lễ “trong thời chiến tranh hay xáo trộn dân sự,” tu huynh Olivier Poquillon, giám đốc Trường Kinh Thánh và Khảo cổ Pháp tại Jerusalem (EBAF), nhấn mạnh.

“Từ thứ Bảy, chúng tôi đã liên tiếp nhận cảnh báo,” vị tu sĩ Đa Minh nói. “Đối với chúng tôi, việc tiếp tục nghiên cứu các bản văn trong bối cảnh của chúng càng trở nên quan trọng hơn. Điều đó mang trọn ý nghĩa vì các xung đột là một phần không thể tách rời của lịch sử cứu độ. Nó nhắc chúng ta nhớ đến điều Đức Kitô, Hoàng Tử Bình An, nói ngay giữa lòng những xung đột này.”

Khi sự chú ý hướng lên bầu trời và các hệ thống radar tập trung vào Iran, Đất Thánh vẫn tiếp tục chịu đau khổ. Bạo lực trên mặt đất vẫn dai dẳng, đặc biệt tại Bờ Tây, nơi làng Kitô hữu Taybeh đang bị quấy nhiễu liên tục.