Học hỏi Phúc Âm Chúa Nhật 3 Thường Niên Năm A

Tin Mừng: Mt 4, 12-23

¹² Khi Đức Giê-su nghe tin ông Gio-an đã bị nộp, Người lánh qua miền Ga-li-lê.

¹³ Rồi Người bỏ Na-da-rét, đến ở Ca-phác-na-um, một thành ven biển hồ Ga-li-lê, thuộc địa hạt Dơ-vu-lun và Náp-ta-li,¹⁴ để ứng nghiệm lời ngôn sứ I-sai-a nói:¹⁵ Này đất Dơ-vu-lun, và đất Náp-ta-li, hỡi con đường ven biển, và vùng tả ngạn sông Gio-đan, hỡi Ga-li-lê, miền đất của dân ngoại!¹⁶ Đoàn dân đang ngồi trong cảnh tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng, những kẻ đang ngồi trong vùng bóng tối của tử thần nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi. 

¹⁷ Từ lúc đó, Đức Giê-su bắt đầu rao giảng và nói rằng: “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần.” 

¹⁸ Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá.¹⁹ Người bảo các ông: “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá.”²⁰ Lập tức hai ông bỏ chài lưới mà đi theo Người. 

²¹ Đi một quãng nữa, Người thấy hai anh em khác con ông Dê-bê-đê, là ông Gia-cô-bê và người em là ông Gio-an. Hai ông này đang cùng với cha là ông Dê-bê-đê vá lưới ở trong thuyền. Người gọi các ông. ²² Lập tức, các ông bỏ thuyền, bỏ cha lại mà theo Người. 

²³ Thế rồi Đức Giê-su đi khắp miền Ga-li-lê, giảng dạy trong các hội đường, rao giảng Tin Mừng Nước Trời, và chữa hết mọi kẻ bệnh hoạn tật nguyền trong dân.

Học hỏi:

1. Theo Phúc âm Mát-thêu, Đức Giêsu bắt đầu sứ mạng rao giảng về Nước Trời từ khi nào và ở đâu? Đọc Mt 4,12-13.17. Còn theo Phúc âm Luca, Đức Giêsu bắt đầu sứ mạng ở đâu? Đọc Lc 4,14-23.

2.  Phúc âm Mát-thêu đã dùng bao nhiêu lần câu “để ứng nghiệm lời ngôn sứ” . Đọc Mt 1,22; 2,15.17.23; 4,14; 8,17; 12,17; 13,35; 21,4; 27,9. Mát-thêu có ý muốn nói gì khi dùng nhiều lần câu ấy?

3.  Nadarét và Caphácnaum thuộc những chi tộc nào? Bài Phúc âm này có nói tên hai chi tộc đó không?

4.  Đoàn dân ngồi trong tối tăm là ai? Ánh sáng huy hoàng bừng lên là do đâu? Đọc Mt 4,15-16.

5.  Đọc Mt 4,17. Lời giảng của Đức Giêsu có giống với lời giảng của Gioan trong Mt 3,2 không? Tại sao lại giống nhau? Có gì khác nhau không?

6.  Theo Mát-thêu, Đức Giêsu bắt đầu sứ mạng rao giảng bằng cách làm gì? Đọc Mt 4,18-22.

7.  So sánh Mt 4,18-20 với Mt 4,21-22. Tìm những điểm giống nhau và khác nhau.

8.  Đọc kỹ Mt 4,18-22. Hãy tìm 4 động từ quan trọng làm nên ơn gọi môn đệ. Đây có phải là lần đầu Đức Giêsu gặp bốn ông này không? Sau khi đã theo Thầy Giêsu, có khi nào họ trở lại đánh cá không?

9.  Các ngư phủ lưới cá trở thành những kẻ “chài lưới người ta”. Theo bạn, lưới cá và lưới người có khác nhau không? Tại sao Đức Giêsu lại chọn các ngư phủ làm môn đệ?

10.  Đọc bài Phúc âm này, bạn thấy việc đáp lại tiếng gọi của Thầy Giêsu khó ở chỗ nào?

PHẦN TRẢ LỜI

1. Trong Phúc âm Mát-thêu, Đức Giêsu thường “lánh đi” (anakhôreô) khi gặp nguy hiểm đe dọa. Không phải vì Ngài nhát sợ, nhưng vì chưa phải là lúc Thiên Chúa muốn Ngài hy sinh mạng sống. Khi nghe tin Gioan Tẩy giả bị nộp cho Hêrôđê, Đức Giêsu đã lánh qua miền Galilê (Mt 4,12); khi nghe tin Gioan bị giết, Ngài cũng lánh đi (Mt 14,1-13). Khi biết nhóm Pharisêu tìm cách giết mình, Đức Giêsu đã lánh đi khỏi nơi đó (Mt 12,14-15; Mc 3,6-7). Sau khi đụng độ lớn với những người Pharisêu và những kinh sư từ Giêrusalem đến (Mt 15,1-9), Đức Giêsu đã lánh về miền Tia và Xi-đôn (Mt 15,21). Trong Phúc âm Gioan, Đức Giêsu lánh đi không phải vì sợ nguy hiểm, nhưng vì Ngài muốn tránh đám đông định tôn mình làm vua (Ga 6,15).

2. Đức Giêsu đã chịu phép rửa của Gioan ở vùng hoang địa miền Giuđê (phía nam Israen, Mt 3,1). Khi nghe tin Gioan bị bắt, Ngài trở về Galilê (ở phía bắc Israen). Đức Giêsu đã bắt đầu sứ vụ công khai của mình không phải ở thánh đô Giêrusalem, nhưng ở Galilê, bị coi là vùng đất của dân ngoại (Mt 4,15). Ngài đến với hai thành Nadarét và Caphácnaum. Nadarét thuộc chi tộc Dơ-vu-lun ngày xưa, còn Caphácnaum thuộc chi tộc Náp-ta-li. Như thế là ứng nghiệm lời ngôn sứ Isaia 9,1-2 về hai chi tộc này. Đức Giêsu đã đem ánh sáng đến cho dân ngồi trong bóng tối của sự chết, cả người Do-thái lẫn dân ngoại đều được chiếu soi (Mt 4,16).

3. Lời rao giảng của Gioan Tẩy giả và của Đức Giêsu hoàn toàn giống nhau: “Hãy hối cải vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 3,2//4,17). Tuy nhiên, cũng có điểm khác biệt. Gioan mời người ta hối cải vì Nước Trời đã đến gần bởi một Đấng sẽ đến sau ông nhưng cao trọng hơn ông. Còn Đức Giêsu mời người ta hối cải vì chính bản thân Ngài đã khai mở Nước Trời rồi, không phải chờ ai khác. Nước Trời tuy đã được khai mở bởi Đức Giêsu, nhưng chỉ đạt đến sự viên mãn vào ngày Chúa Giêsu quang lâm.

4. Khi so sánh Mt 4,18-20 và Mt 4,21-22 ta thấy có nhiều điểm giống nhau. Đức Giêsu đi dọc theo biển hồ Galilê, thấy hai anh em ruột Si-môn và An-rê, sau đó Ngài tiếp tục đi và thấy hai anh em ruột khác là Gia-cô-bê và Gioan. Cả bốn anh em đều là ngư phủ ở hồ này. Lúc Đức Giêsu gọi họ thì họ đều trong tư thế làm việc: Si-môn và An-rê đang quăng chài xuống biển, còn Gia-cô-bê và Gioan thì đang vá lưới ở trong thuyền với người cha. Đức Giêsu đã gọi họ. Lập tức, cả bốn ông đều bỏ lại những điều mình gắn bó, đó là dụng cụ đánh cá như lưới, thuyền. Họ còn bỏ lại người cha (Mt 4,22) và người vợ nữa (Mt 8,14), và theo Đức Giêsu.

5. Khi đọc trình thuật Đức Giêsu kêu gọi bốn môn đệ đầu tiên (Mt 4,18-22), ta thấy có bốn động từ như những cột mốc trên con đường trở thành môn đệ Đức Giêsu: thấy, gọi, bỏ, theo. Trước hết là động từ thấy. Có thể Ngài đã đứng ngắm nhìn cảnh tượng Si-môn và An-rê quăng lưới bắt cá. Họ nuôi sống gia đình nhờ cái nghề này, tại cái hồ này. Có thể Ngài cũng đã ngắm nhìn bầu khí êm đềm ở trong con thuyền, nơi hai anh em Gia-cô-bê và Gioan đang vá lưới bên người cha. Sau khi thấy họ, Đức Giêsu đã lên tiếng gọi. Ta thấy động từ gọi ở cuối câu Mt 4,21. Tuy Mt 4,19 không có động từ gọi, nhưng lại cho ta một lời mời gọi rõ ràng của Đức Giêsu: “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh trở thành những kẻ lưới người ta.” Thấy và gọi là hai động từ khởi xướng của Thầy Giêsu. Các anh ngư phủ đáp lại bằng thái độ bỏ lập tức, bỏ tất cả: bỏ lưới, bỏ thuyền, bỏ cha…, nghĩa là bỏ nghề nghiệp, bỏ gia đình. Bỏ chính là để nhẹ nhàng mà theo Thầy Giêsu. Bỏ và theo là lời đáp của người muốn trở nên môn đệ Đức Giêsu.

6. Trước lời mời gọi của Đức Giêsu, bốn anh ngư phủ đã đáp lại ngay. Trạng từ “lập tức” được nhắc lại hai lần (cc. 20 và 22). Họ đáp lại một cách quảng đại, thậm chí là liều lĩnh, bằng cách bỏ lại những gì đã từng nuôi sống họ và gia đình. Bỏ lưới và thuyền là bỏ nghề đánh cá mà họ đã theo đuổi nhiều năm, bỏ thú vui với những mẻ cá nơi cái hồ quen thuộc. Khi bỏ nghề đã nuối sống họ để đi theo Đức Giêsu, họ chưa rõ mình sẽ làm gì để sống trong tương lai, và gia đình họ sẽ sống bằng gì. Hơn nữa, để theo Đức Giêsu, họ còn phải bỏ gia đình, cha mẹ, vợ con. Đây là những giá trị lớn mà họ dám bỏ để sống cho một Giá Trị lớn hơn nhiều.

7. Ngay từ khi bắt đầu sứ vụ, Đức Giêsu đã thấy mình cần người cộng tác. Ngài không thể làm một mình, vì thế giới này rộng mênh mông, Ngài đã gọi và vẫn còn gọi mãi cho đến tận thế. Điều lạ là Ngài đã không gọi những người có tri thức, giàu sang, có uy tín, đạo đức, nhưng gọi những anh đánh cá ở hồ Galilê, quê mùa, ít học, để làm trụ cột cho công trình của Ngài sau này. Có thể Ngài chọn họ vì họ có sức khỏe cho những hành trình vất vả, có tình thần làm việc nhóm khi từng đi đánh cá với nhau, có khả năng chống chọi với sóng gió của sứ vụ, có tâm hồn đơn sơ chất phác để vâng phục ra khơi.

8. Trong lời mời của Đức Giêsu ở Mt 4,19 ta thấy hai yếu tố quan trong trong ơn gọi môn đệ. “Anh em hãy theo tôi”: theo chính con người của tôi, gắn bó với tôi, chứ không theo một lý tưởng hay một ý thức hệ nào đó. “Tôi sẽ làm cho anh em trở thành những kẻ lưới người ta”. Khi theo Đức Giêsu, Ngài sẽ biến họ thành một con người mới, không còn là kẻ lưới cá, nhưng là kẻ lưới người ta. “Người ta” sẽ là mối quan tâm lớn nhất của các môn đệ. Như thế, người môn đệ Đức Giêsu vừa gắn bó với Thầy mình, vừa gắn bó với con người.