Dung mạo mục tử của Đức Hồng y Gioan Baotixita qua các bài giảng trong chương trình tang lễ (1)

TGPSG – Từ chiều tối thứ Hai 23-3-2026 đến hết ngày thứ Ba 23-3-2026, đã có 6 Thánh lễ được cử hành tại Nhà nguyện cổ Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận để cầu nguyện cho Đức cố Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, với 6 bài giảng lễ triển khai các đề tài:

1. Chén thánh bằng gỗ, trái tim bằng vàng
2. Sống chân thành và khiêm tốn
3. Loan báo Tin Mừng yêu thương
4. Con đường Giêsu
5. Xem lại thước phim đời mình
6. Thao thức chăm sóc đoàn chiên.

Những bài giảng này đã vẽ nên những nét dung mạo chính yếu của vị mục tử Hồng y Gioan Baotixita.

1. Chén thánh bằng gỗ, trái tim bằng vàng

Trong Thánh lễ dành cho Giới Y tế Công giáo được cử hành vào lúc 21g ngày 23-3-2026, linh mục Gioan Baotixita Phương Đình Toại đã dùng biểu tượng ‘Chén thánh bằng gỗ’ và ‘Trái tim bằng vàng’ để nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita như một một mục tử nhân lành:

• Có kế hoạch mục vụ không loại trừ: Đức Hồng y dành trọn cuộc đời chăm lo cho những người bị gạt ra bên lề xã hội, khẳng định sứ mạng mục tử là không để sót một ai.
• Sống đời sống nghèo khó với trái tim bằng vàng: Ngài dạy bài học về sự khiêm nhường, chọn ‘chén thánh bằng gỗ’ để giữ lấy tâm hồn thanh cao và trung thành tuyệt đối với Lời Chúa.
• Hy sinh đến hơi thở cuối cùng: Như Chúa Giêsu, Đức Hồng y trao ban sự khôn ngoan khi tại thế và chấp nhận chịu khổ đau, chọn cái chết âm thầm trong bệnh tật để mang lại sự bình an cho giáo phận.

2. Sống chân thành và khiêm tốn

Trong Thánh lễ dành cho Giới Doanh nhân Công giáo được cử hành vào lúc 22g ngày 23-3-2026, linh mục Giuse Tạ Huy Hoàng đã mô tả Đức Hồng y Gioan Baotixita như một vị mục tử sống chân thành và khiêm tốn, thể hiện qua:

• Lòng xót thương: trong phong thái gần gũi, hiền hòa, đơn sơ, lắng nghe, cùng những cử chỉ và lời khuyên chân thành.
• Linh đạo “Tin Cậy Mến”: mời gọi giới Doanh nhân Công giáo sống đức tin cụ thể, nuôi dưỡng niềm hy vọng và thực hành tình yêu thương trong công việc, góp phần xây dựng xã hội công bằng, nhân bản và hiệp thông.
• Định hướng các hội đoàn sống tinh thần đối thoại, hiệp nhất và phục vụ con người cách toàn diện, với đức tin sâu sắc, khiêm tốn và yêu thương cụ thể.

3. Loan báo Tin Mừng yêu thương

Trong Thánh lễ dành cho Trung tâm Mục vụ được cử hành vào lúc 6g sáng ngày 24-3-2026, linh mục Phanxicô Xaviê Bảo Lộc đã nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita như một mục tử luôn hân hoan loan báo Tin mừng yêu thương với:

• Tinh thần hiệp hành và quy tụ: Thay vì đi một mình, Đức Hồng y chọn lối sống đồng hành, kêu gọi ‘99 con chiên trong ràn’ cùng đi tìm những con chiên lạc, khẳng định sứ mạng truyền giáo là sự chung tay của cả cộng đoàn.
• Nhịp cầu kết nối trái tim: Ngài tự nguyện làm nhịp cầu để kết nối mọi thành phần xã hội, đưa người giàu đến với người nghèo qua các quỹ học bổng và dự án dân sinh, biến tình yêu thương thành hành động thực tiễn.
• Sống linh đạo ‘nhỏ lại’: Học theo gương thánh Gioan Tẩy Giả, ngài luôn khiêm hạ ‘xóa mình’ để Thánh Thần hoạt động; dùng sự đơn sơ và chân thành từ trái tim để cảm hóa lòng người, kể cả những người ngoại giáo.
• Di sản yêu thương bất tử: Cuộc đời ngài là minh chứng cho một tình yêu hướng thượng và vị tha, dạy chúng ta trở thành những nhịp cầu yêu thương để đưa con người đến gần nhau và gần Thiên Chúa hơn.

4. Con đường Giêsu

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho Liên hạt Hóc Môn – Gò Vấp – Xóm Mới, được cử hành vào lúc 8g ngày 24-3-2026, linh mục Giuse Dương Vũ đã trình bày Đức Hồng y Gioan Baotixita như vị mục tử linh hoạt:

• luôn đi đi trên con đường mang tên Giêsu và dạy người khác đi trên con đường diễm phúc này,
• biết đưa thiên đàng vào trái tim mình và thể hiện hạnh phúc thiên đàng trong cách sống của mình.

5. Xem lại thước phim đời mình

Trong Thánh lễ được cử hành vào lúc 11g ngày 24-3-2026, Đức Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên đã diễn tả:

• Nỗi đau và sự đồng cảm nhân tính: Sự ra đi của người thân là mất mát không gì bù đắp được. Ngay cả Chúa Giêsu cũng từng thấu cảm và rơi lệ trước cái chết của bạn mình, cho thấy nỗi đau buồn của giáo phận lúc này là một tình cảm nhân bản sâu sắc.
• Sự phản tỉnh về cuộc đời: Thông qua câu chuyện "cuốn phim cuộc đời" của cố Giám mục Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền, Đức Giám mục Stêphanô nhắc nhở mỗi người tự vấn trước nhan Chúa về những điều tốt đẹp và những thiếu sót của mình hầu nỗ lực sống thánh thiện hơn.
• Niềm tin vào Đấng ban sự sống: Dù con người lo âu không biết người quá cố sẽ đi về đâu, nhưng đức tin Công giáo khẳng định Chúa Giêsu là nguồn sống, Đấng có quyền năng cho kẻ chết sống lại và đưa con người vào cõi vĩnh hằng.
• Lời nguyện xin lòng thương xót: Xin Chúa nói với Đức Hồng y "Hôm nay, con sẽ được ở trên thiên đàng với Ta.

6. Thao thức chăm sóc đoàn chiên

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho Liên hạt Tân Sơn Nhì - Chí Hòa - Phú Thọ - Phú Nhuận, được cử hành vào lúc 15g ngày 24-3-2026, linh mục Giuse Maria Lê Quốc Thăng đã nói về niềm thao thức và nỗ lực chăm sóc đàn chiên của Đức Hồng y Gioan Baotixita qua:

• Sứ vụ của ‘người dọn chỗ’ cho đoàn chiên, giúp mọi người được sống xứng với phẩm giá cao quý của mình và được đưa vào Nước Trời – là nơi Chúa Giêsu đã dọn sẵn cho mọi người.
• Trái tim dành cho người bị loại trừ: Thao thức và dấn thân bảo vệ những người yếu thế như bệnh nhân HIV/AIDS và anh chị em di dân, nỗ lực giúp họ tái hội nhập và được đối xử công bằng đúng phẩm giá cao cả của con người.
• Tầm nhìn chiến lược toàn diện: Với các dự phóng mục vụ và việc thành lập các ban ngành, khôi phục và đổi mới sinh hoạt Giáo hội, tạo ra mô hình giáo phận mẫu mực nhằm phục vụ con người toàn diện.
• ​​

Kết luận

Như vậy, qua các bài giảng Thánh lễ của hai ngày đầu trong chương trình tang lễ Đức Hồng y Gioan Baotixita, ta thấy rằng: giống như biểu tượng ‘chén thánh bằng gỗ - trái tim bằng vàng’, Đức Hồng y Gioan Baotixita đã nỗ lực ‘sống chân thành và khiêm tốn’ để không ngừng ‘loan báo Tin Mừng yêu thương’ trên ‘con đường Giêsu’, thường xuyên ‘xem lại thước phim đời mình’ khi ‘thao thức chăm sóc đoàn chiên’ sao cho đúng với thánh ý của Thiên Chúa.

Xin Chúa cho Đức Hồng y Gioan Baotixita thân yêu của chúng ta được hưởng trọn niềm vui trong vinh quang Nước Trời, để trong hạnh phúc vĩnh cửu, ngài tiếp tục cùng Đức Giêsu hết lòng chăm sóc đoàn chiên của Chúa.