Với thư mục vụ đặc biệt, các Giám mục Philippines kêu gọi “chay tịnh kỹ thuật số”

Tác giả: Daniel Esparza 

PX. Nguyễn Hữu Sang (TGPSG) biên dịch theo Aleteia

TGPSG/Aleteia -- Khi Mùa Chay 2026 đang đến gần, Hội đồng Giám mục Công giáo Philippines (CBCP) mời gọi các tín hữu thực hành một hình thức chay tịnh mới: tạm lùi khỏi truyền thông kỹ thuật số để dành chỗ cho Đức Kitô ngự trị.

Trong thư mục vụ đề ngày 13 tháng 2 và được công bố trước thềm Mùa Chay, các Đức Giám mục chỉ dùng vài đoạn ngắn để nêu bật trọng tâm sứ điệp, rồi trình bày hai phần gạch đầu dòng rõ ràng: Những cách thức thực hành chay tịnh cụ thể và những hoa trái thiêng liêng có thể lãnh nhận.

Chủ tịch CBCP, Đức Tổng Giám mục Gilbert A. Garcera, mời gọi người Công giáo thực hành “Chay tịnh Truyền thông Kỹ thuật số” như một biểu hiện hoán cải. Một video dài sáu phút cũng được đính kèm với thư mục vụ này.

Trích dẫn Tin Mừng theo thánh Matthêu 6,18 - “Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả công cho anh” - các Đức Giám mục nhắc nhở rằng việc chay tịnh không nhằm phô trương bên ngoài, nhưng hướng đến sự canh tân nội tâm. Mặc dù kiêng ăn vẫn là một kỷ luật truyền thống trong Mùa Chay, các ngài cho rằng cuộc sống hiện đại đòi hỏi phải xem xét lại những ràng buộc mới đang định hình thói quen hàng ngày.

“Một trong những ảnh hưởng lớn nhất hôm nay chính là truyền thông kỹ thuật số,” thư mục vụ nhận định. Việc liên tục dán mắt vào điện thoại, mạng xã hội, nền tảng phát trực tuyến và các hình thức giải trí trực tuyến, theo cảnh báo của các Đức Giám mục, có thể chiếm trọn sự chú ý và làm suy yếu đời sống thiêng liêng.

Đề nghị này không nhằm chống lại công nghệ. Trái lại, Giáo hội mời gọi các tín hữu tự vấn: liệu màn hình đang phục vụ phẩm giá con người và sự hiệp thông, hay âm thầm bào mòn chúng?

Chay tịnh kỹ thuật số: Những bước thực hành cụ thể

- Tránh sử dụng điện thoại trước khi đi ngủ và ngay khi vừa thức dậy.

- Giữ bữa ăn và các buổi sum họp gia đình không có thiết bị điện tử.

- Hạn chế mạng xã hội, xem phim trực tuyến và các hình thức giải trí online.

- Gỡ bỏ những ứng dụng gây xao lãng hoặc không cần thiết.

- Thử thực hành chay kỹ thuật số 24 giờ hoặc trọn một cuối tuần.

- Thay thời gian sử dụng màn hình bằng việc đọc Kinh Thánh, chầu Thánh Thể, thực thi bác ái, hoặc trò chuyện ý nghĩa với người thân.

Vượt lên trên việc kiêng ăn

Các Đức Giám mục trình bày việc chay tịnh kỹ thuật số như một phương thế tái khám phá thinh lặng. Trong thời đại ngập tràn các thông báo liên tục và nội dung được thuật toán điều khiển, sự tĩnh lặng nội tâm ngày càng trở nên hiếm hoi. Khi thiếu những giới hạn có ý thức, nhiều người gặp khó khăn trong việc hiện diện trọn vẹn trước Thiên Chúa, gia đình và cộng đoàn.

Lá thư giải thích: “Chay tịnh đích thực không phải là một màn trình diễn bên ngoài, nhưng là một cuộc hoán cải nội tâm.” Việc tiết chế kỹ thuật số nhằm giải phóng tâm hồn, chứ không phải trừng phạt thân xác.

Một lời mời gọi xét mình trong Mùa Chay

Sáng kiến này phản ánh nhận thức ngày càng rõ ràng trên toàn cầu về tình trạng lạm dụng kỹ thuật số và những hệ quả tâm lý, tương quan mà nó gây ra. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc sử dụng màn hình quá mức dẫn đến mệt mỏi, lo âu, suy giảm khả năng tập trung và rối loạn giấc ngủ. Đối với Giáo hội tại Philippines - một trong những quốc gia có mức độ kết nối kỹ thuật số cao nhất thế giới - tính cấp thiết mục vụ của vấn đề này càng trở nên rõ ràng.

Tự bản chất, thư mục vụ khẳng định rằng chay tịnh kỹ thuật số không chỉ là việc “bớt đi” điều gì đó, nhưng là “tạo không gian” cho điều lớn lao hơn.

Khi tiết giảm tiêu thụ nội dung, người tín hữu được mời gọi đào sâu đời sống cầu nguyện, củng cố tình thân gia đình và tái khám phá sự nhạy bén trước thiên nhiên cũng như tha nhân.

Các Đức Giám mục cũng nhấn mạnh chiều kích cộng đoàn của thực hành này. Các giáo xứ, giáo phận và gia đình được khuyến khích thúc đẩy những sáng kiến chay tịnh truyền thông trong Mùa Chay và sau đó, để cùng nhau dưỡng nuôi, chia sẻ trách nhiệm chung và hỗ trợ lẫn nhau.