Sứ điệp Ngày Thế giới Bệnh nhân của Đức Giáo hoàng: Yêu thương bằng cách ôm lấy nỗi đau của người khác

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

Xuân Đại (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Đức Giáo hoàng Lêô XIV công bố sứ điệp của ngài nhân Ngày Thế giới Bệnh nhân lần thứ 34, và mời gọi các tín hữu chiêm ngắm lòng trắc ẩn của người Samari nhân hậu, cũng như suy tư về cách mỗi người chúng ta có thể trao ban tình yêu bằng việc mang lấy nỗi đau của tha nhân.

“Lòng trắc ẩn của người Samari: yêu thương bằng cách ôm lấy nỗi đau của người khác” là chủ đề sứ điệp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhân Ngày Thế giới Bệnh nhân năm 2026, sẽ được cử hành vào ngày 11-2.

Trong sứ điệp được ký ngày 13-1 và công bố vào thứ Ba, Đức Giáo hoàng mời gọi canh tân việc suy tư về hình ảnh người Samari nhân hậu, trước khi Ngày Thế giới Bệnh nhân được long trọng cử hành vào tháng tới tại Chiclayo, Peru.

Ngài nhận định rằng hình ảnh này “luôn mang tính thời sự và thiết yếu để tái khám phá vẻ đẹp của đức ái và chiều kích xã hội của lòng trắc ẩn”, đồng thời “hướng sự chú ý của chúng ta đến những người nghèo khó và tất cả những ai đang đau khổ, đặc biệt là các bệnh nhân”.

Trong Tin Mừng theo Thánh Luca, Đức Giêsu đã kể một câu chuyện để đáp lại câu hỏi của một nhà thông luật, “ai là người thân cận mà ông phải yêu thương”.

Một người đang trên đường từ Giêrusalem xuống Giêrikhô đã bị bọn cướp tấn công và bỏ mặc nằm đó trong tình trạng thập tử nhất sinh.

Trong khi một tư tế và một thầy Lêvi đi ngang qua mà không dừng lại, thì một người Samari đã chạnh lòng thương, băng bó vết thương cho nạn nhân, đưa ông vào quán trọ và chăm sóc cho ông.

Đức Giáo hoàng Lêô cho biết ngài đã chọn suy tư về đoạn Kinh Thánh này dưới ánh sáng Thông điệp Fratelli tutti năm 2020 của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, nói về tình huynh đệ nhân loại và tình bằng hữu xã hội.

Ngài nói rằng, trong viễn tượng đó, lòng trắc ẩn và xót thương đối với những người túng thiếu không bị thu hẹp vào nỗ lực cá nhân đơn lẻ, nhưng được thể hiện qua các mối tương quan: với những anh chị em đang cần giúp đỡ, với những người chăm sóc họ, và sau cùng là với chính Thiên Chúa, Đấng ban tặng tình yêu của Ngài cho chúng ta.

Đức Giáo hoàng tiếp tục chia sứ điệp của ngài xoay quanh hồng ân của cuộc gặp gỡ qua ba chiều kích: “Niềm vui của sự gần gũi và hiện diện”; “Sứ mạng chung trong việc chăm sóc người bệnh”; và “Luôn được thúc đẩy bởi tình yêu dành cho Thiên Chúa, để gặp gỡ chính mình và tha nhân”.

Niềm vui của việc trao ban sự gần gũi

“Trong dụ ngôn, khi thấy người bị thương, người Samari đã không ‘đi qua’. Trái lại, ông nhìn người ấy với ánh mắt cởi mở và chăm chú – chính ánh nhìn của Đức Giêsu, và ánh nhìn ấy đã thúc đẩy ông hành động.”

Từ đó, Đức Giáo hoàng Lêô nhấn mạnh rằng tình yêu không mang tính thụ động, nhưng luôn đi ra để gặp gỡ người khác. Việc trở nên người thân cận không được quyết định bởi sự gần gũi về thể lý hay xã hội, mà bởi quyết định yêu thương.

Chính vì thế, các Kitô hữu trở nên người thân cận của những ai đang đau khổ, noi gương Đức Kitô là người Samari đích thực của Thiên Chúa, Đấng đã đến gần một nhân loại bị thương tích.

Ngài nói: “Hồng ân của cuộc gặp gỡ tuôn trào từ sự hiệp nhất của chúng ta với Đức Giêsu Kitô”, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng ta nhận ra Người là người Samari nhân hậu, Đấng đã mang đến cho chúng ta ơn cứu độ đời đời, và chúng ta làm cho Người hiện diện mỗi khi chúng ta đưa tay đến với một người anh chị em bị tổn thương.”

Khi nhìn nhận rằng chúng ta đang sống “đắm chìm trong một nền văn hóa của tốc độ, tức thời và vội vã, một nền văn hóa loại trừ và dửng dưng khiến chúng ta không thể dừng lại trên hành trình để đến gần và nhận ra những nhu cầu cũng như đau khổ đang bao quanh mình”, Đức Giáo hoàng Lêô nhận xét rằng chính trong bối cảnh hối hả ấy, chúng ta lại có thể khám phá niềm vui phát sinh từ việc giúp đỡ người khác.

Sứ mạng chung trong việc chăm sóc người bệnh

Đức Giáo hoàng tiếp tục nói về lòng trắc ẩn như một cảm xúc sâu xa thúc đẩy chúng ta hành động, một cảm xúc “phát xuất từ nội tâm và dẫn đến sự đáp trả dấn thân trước nỗi đau của người khác”.

Ngài nói: “Trong kinh nghiệm của tôi với tư cách là một nhà truyền giáo và giám mục tại Peru, tôi đã tận mắt chứng kiến nhiều người thể hiện lòng xót thương và trắc ẩn theo tinh thần của người Samari và chủ quán trọ”, nơi các thành viên gia đình, hàng xóm láng giềng, nhân viên y tế, những người dấn thân trong mục vụ bệnh nhân, và nhiều người khác dừng lại trên hành trình để đến gần, chữa lành, nâng đỡ và đồng hành với những ai đang cần giúp đỡ.

Ngài nói thêm: “Bằng cách trao ban những gì họ có, họ đem lại cho lòng trắc ẩn một chiều kích xã hội; và kinh nghiệm này, được thực hiện trong một mạng lưới các mối tương quan, vượt lên trên sự dấn thân đơn thuần của cá nhân.”

Vì lý do đó, Đức Giáo hoàng Lêô cho biết trong Tông huấn gần đây Dilexi Te, ngài đã đề cập đến việc chăm sóc người bệnh không chỉ như một “phần quan trọng” của sứ mạng Giáo hội, mà còn như một “hành động đích thực của Giáo hội”.

Hơn nữa, Đức Thánh Cha nhắc lại việc ngài đã trích dẫn Thánh Cyprianô để minh họa “cách thức chiều kích này trở thành thước đo cho sức khỏe của một xã hội”.

“Trở nên một trong Đấng Duy Nhất” có nghĩa là thực sự nhìn nhận rằng chúng ta, theo ơn gọi riêng của mình, là những chi thể của một Thân Thể duy nhất, để mang lòng thương xót của Chúa đến với nỗi đau của mọi người.

Luôn được thúc đẩy bởi tình yêu dành cho Thiên Chúa, để gặp gỡ chính mình và tha nhân

Trong giới răn kép: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi; và yêu mến người thân cận như chính mình” (Lc 10,27), chúng ta nhận ra tính ưu việt của tình yêu dành cho Thiên Chúa và những hệ quả trực tiếp của tình yêu đó đối với mọi chiều kích của các mối tương quan và tình yêu nhân loại.

Ngài nói: “Tình yêu dành cho người thân cận là bằng chứng cụ thể cho tính chân thực của tình yêu chúng ta dành cho Thiên Chúa”, đồng thời nói thêm rằng “phục vụ người thân cận chính là yêu mến Thiên Chúa bằng hành động”.

Trong viễn tượng này, Đức Giáo hoàng Lêô nhắc lại nhận định của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI rằng “con người, với tư cách là một hữu thể thiêng liêng, được định hình qua các mối tương quan liên vị”, và rằng “không phải bằng sự cô lập mà con người xác lập giá trị của mình, nhưng bằng cách đặt mình trong tương quan với người khác và với Thiên Chúa”.

Cầu nguyện cho tinh thần ‘Samari’ này

Đức Thánh Cha quả quyết rằng “phương thuốc đích thực cho những vết thương của nhân loại là một lối sống được xây dựng trên tình huynh đệ, bắt nguồn từ tình yêu dành cho Thiên Chúa”, đồng thời bày tỏ ước mong “lối sống Kitô giáo của chúng ta luôn phản chiếu tình huynh đệ ‘Samari’ này”.

Đức Giáo hoàng mời gọi các tín hữu cùng hiệp ý với ngài cầu nguyện cùng Đức Trinh Nữ Maria, Đấng Bảo Trợ Các Bệnh Nhân, để trợ giúp tất cả những ai đang đau khổ, cần đến lòng trắc ẩn, sự an ủi và một tấm lòng biết lắng nghe, qua lời kinh cổ kính sau đây, thường được các gia đình khẩn cầu cho những người đang sống trong bệnh tật và đau đớn.

“Lạy Mẹ hiền dịu, xin đừng rời xa con.

Xin đừng ngoảnh mặt làm ngơ trước con.

Xin đồng hành với con trong mọi giây phút

và đừng bao giờ để con cô đơn.

Mẹ là Đấng luôn che chở con

như một Người Mẹ đích thực,

xin cầu cho con được lãnh nhận phép lành của Chúa Cha,

Chúa Con và Chúa Thánh Thần.”

Sau cùng, Đức Giáo hoàng Lêô XIV kết thúc sứ điệp bằng việc ban Phép lành Tòa Thánh cho tất cả các bệnh nhân, cho gia đình của họ, cũng như cho những người chăm sóc họ – từ các nhân viên y tế đến những người dấn thân trong mục vụ – và cách đặc biệt cho tất cả những ai tham dự Ngày Thế giới Bệnh nhân này.