Hành trình của Đức Lêô XIV tại châu Phi mời gọi đổi mới con tim

Tác giả: Massimiliano Menichetti

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Cuộc hành hương của Đức Giáo hoàng Lêô XIV đến 4 quốc gia châu Phi làm nổi bật sức mạnh của những dân tộc đã từ lâu mang gánh nặng của ách thực dân, đồng thời mời gọi chúng ta tham gia xây dựng một hiện tại và tương lai công bằng hơn, huynh đệ hơn và giàu lòng trắc ẩn hơn.

Hành trình của Đức Giáo hoàng tại châu Phi mời gọi chúng ta mở rộng đôi mắt và đổi mới con tim, thúc đẩy chúng ta hành động để nhân loại có thể biểu lộ một khuôn mặt chân thật hơn. Trong những ngày này, hàng ngàn người chờ đợi và đồng hành với Đức Thánh Cha, tụ họp dọc theo những con đường đất đỏ bụi bặm và các phố phường. Đằng sau các rào chắn thường là những mái nhà lợp tôn và những công trình cũ kỹ, mong manh; thế nhưng ánh mắt của người dân lại tràn đầy niềm vui, và nụ cười xuất hiện ngay khi ánh nhìn gặp một lời chào.

Nhiều người chờ đợi hàng giờ chỉ để thoáng thấy chiếc xe của Đức Giáo hoàng hay đoàn xe tháp tùng, hy vọng có được một bức ảnh hoặc một kỷ niệm đáng nhớ. Họ hát, nhảy múa, vẫy cờ và cành lá, giơ cao đôi tay.

Chuyến viếng thăm này là một hành trình đi vào những vết thương và niềm hy vọng của những dân tộc thường bị lãng quên, nhưng đồng thời cũng là lời mời gọi dành cho mọi người: thay đổi cách nhìn, không quay lưng, và xây dựng những mối dây huynh đệ cùng các tương quan chân thực mà không nhượng bộ trước sợ hãi hay sự buông xuôi.

Châu Phi mà Đức Giáo hoàng Lêô gặp gỡ cho thấy một sức sống và năng lực đáng kinh ngạc, cùng một tiềm năng rộng lớn cho tương lai. Đồng thời, gánh nặng của những hình thức ảnh hưởng thực dân vẫn còn rõ nét, khi các thế lực toàn cầu tiếp tục hạn chế và kiểm soát tiềm năng này.

Tại những nơi tài nguyên bị khai thác, đất đai bị tàn phá bởi chất thải độc hại, và xung đột, chia rẽ, tham nhũng được nuôi dưỡng, các thế lực chính trị và kinh tế đã chiếm đoạt không chỉ của cải, mà còn tước đoạt cả hiện tại và tương lai của toàn thể nhiều thế hệ.

Trong một thế giới bị ghi dấu bởi chiến tranh và bạo lực, Đấng kế vị Thánh Phêrô lại dấn thân xây dựng những nhịp cầu, cổ võ sự gặp gỡ, hòa giải, ý thức, hiệp nhất và hòa bình.

Điều này được thể hiện rõ, chẳng hạn tại thành phố Bamenda ở tây bắc Cameroon, nơi đã được tái kết nối với phần còn lại của đất nước trong chuyến viếng thăm. Do bạo lực liên quan đến cuộc khủng hoảng ly khai, khiến hàng ngàn người phải di dời và nhiều người thiệt mạng, các con đường hầu như biến mất, và sân bay đã không thể sử dụng trong suốt tám năm. Sự hiện diện của Đức Giáo hoàng đã góp phần khởi động lại không chỉ việc tái thiết cơ sở vật chất mà còn cả sự hồi sinh của niềm hy vọng.

Qua hành trình này, Đức Giáo hoàng cũng làm nổi bật những thực tại riêng biệt của các quốc gia mà ngài viếng thăm, thách thức xu hướng nhìn châu Phi như một thực thể đồng nhất thay vì một lục địa đa dạng. Ngài chỉ ra sự hiệp nhất trong đa dạng và phẩm giá chung của gia đình nhân loại, trong đó mỗi người đều là con cái của Thiên Chúa.

Ngài cho thấy sự phong phú của nhiều tiếng nói trong Giáo hội, được mời gọi chia sẻ sứ điệp Tin Mừng, sứ điệp mà khi được sống, sẽ khơi dậy sáng tạo và góp phần xây dựng những xã hội công bằng hơn, huynh đệ hơn và liên đới hơn.

Đức Giáo hoàng kêu gọi trách nhiệm chung và, từ châu Phi, ngài nói với toàn thế giới. Ngài đặt ra một câu hỏi căn bản mời gọi mỗi người tiến đến với tha nhân: gặp gỡ, tha thứ, nâng đỡ và cùng nhau bước đi, nhận trách nhiệm xây dựng một tương lai chung.

Trong một thế giới thường bị chi phối bởi chia rẽ, kiêu ngạo và đe dọa, Đức Thánh Cha giới thiệu dung mạo của Đức Kitô, Đấng mời gọi mỗi người hoán cải bằng cách sống cam kết ấy trong đời sống hằng ngày.

Qua hành trình này, Đức Lêô đang góp phần tái kết nối nhân loại, trả lại cho các dân tộc phẩm giá và tự do để phát triển, đồng thời thách thức những tham vọng thống trị và kiểm soát.