Giáo xứ Long Đại: Hồng ân 126 năm hình thành và phát triển (1900 – 2026)
TGPSG -- “Hãy tạ ơn Chúa vì Chúa nhân từ,
Muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương.”
(Tv 136,1)
Trong tâm tình tạ ơn Thiên Chúa, cộng đoàn giáo xứ Long Đại hân hoan nhìn lại hành trình 126 năm hình thành và phát triển. Hơn một thế kỷ trôi qua, biết bao thế hệ tín hữu đã âm thầm vun đắp và xây dựng cộng đoàn đức tin nơi vùng đất Long Đại thân thương.
Giáo xứ Long Đại thuộc giáo hạt Thủ Thiêm, Tổng Giáo phận Sài Gòn, tọa lạc tại đường số 2, khu phố Long Đại, phường Long Phước, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh (nay là khu phố 9, phường Long Phước, TPHCM).
Giáo xứ nằm giữa vùng sông nước hiền hòa, được bao bọc bởi hai dòng: sông Tắc và sông Đồng Nai.
Cù Lao Long Phước là một vùng biệt lập, bốn mặt đều là sông. Chỉ có một con đường duy nhất dẫn vào, đi qua cầu Trường Phước. Giáo xứ Long Đại nằm ở cuối phường Long Phước nên ít người ghé tới; hầu như chỉ có giáo dân trong phường đến đây tham dự thánh lễ hằng tuần.
Tuy nhiên, từ tháng 12 năm 2024, khi cầu Long Đại được đưa vào sử dụng, việc đi lại trở nên thuận tiện hơn, mở ra những cơ hội phát triển mới cho vùng đất vốn trước đây khá biệt lập này. Nhờ đó, Giáo xứ Long Đại cũng dần được nhiều người biết đến hơn. Từ khu đô thị Vinhomes Grand Park ở phía bên kia cầu, ngày càng có nhiều người tìm đến tham dự Thánh lễ. Đặc biệt, mỗi năm lại có thêm nhiều lương dân cảm nhận được đời sống đức tin nơi cộng đoàn và tự nguyện xin gia nhập Giáo hội Công giáo, góp phần làm cho đời sống giáo xứ thêm sinh động và phát triển.
Cầu Long Đại tháng 12/2024
Theo dòng thời gian, diện mạo phường Long Phước, Thành phố Thủ Đức nói chung và khu vực Long Đại nói riêng đã có nhiều đổi thay rõ nét. Những con đường đất sỏi năm xưa nay đã được mở rộng, trải nhựa và bê tông khang trang, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại và giao thương. Đời sống người dân ngày càng ổn định và phát triển hơn, kéo theo đời sống tinh thần và đức tin cũng được quan tâm nhiều hơn. Chính vì thế, trong lòng cộng đoàn luôn nung nấu ước mong có được một nơi thờ phượng Thiên Chúa khang trang, xứng hợp hơn để quy tụ và nuôi dưỡng đời sống đức tin.
Một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Giáo xứ Long Đại là vào năm 2019, khi ngôi thánh đường mới được khánh thành. Công trình này không chỉ là thành quả của nhiều năm chung tay đóng góp, hy sinh và cầu nguyện của cha sở và cộng đoàn giáo dân, mà còn nhận được sự quan tâm, nâng đỡ của bề trên cùng sự quảng đại hỗ trợ của các mạnh thường quân gần xa. Ngôi thánh đường mới vì thế trở thành biểu tượng cho sự phát triển và hiệp nhất của giáo xứ. Từ đó, nơi đây trở thành điểm quy tụ thiêng liêng, nơi cộng đoàn cùng nhau cử hành phụng vụ, củng cố đời sống đức tin và tiếp tục viết nên những trang mới trong hành trình phát triển của giáo xứ.
Giáo xứ Long Đại tháng 8/2019
QUÊ HƯƠNG THÁNH TỬ ĐẠO
Giáo xứ Long Đại còn được biết đến như quê hương của Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm, một vị Thánh tử đạo của Giáo Hội Việt Nam.
Theo truyền thống và sách Hạnh Các Thánh, ngài sinh ra tại làng Long Đại trong một gia đình Công giáo đạo hạnh. Từ nhỏ, ngài đã được nuôi dưỡng trong bầu khí đức tin của cộng đoàn địa phương.
Trong thời kỳ bách hại đạo, ngài đã can đảm sống và làm chứng cho niềm tin của mình. Sau cùng, ngài đã hiến dâng mạng sống để làm chứng cho Đức Kitô. Máu tử đạo của ngài trở thành hạt giống làm nảy sinh và củng cố đời sống đức tin của nhiều thế hệ tín hữu.
Hằng năm, vào ngày 11 tháng 5, cộng đoàn giáo xứ Long Đại long trọng mừng kính thánh nhân như một dịp để nhắc nhớ mỗi người noi gương trung thành với đức tin và sống chứng tá Tin Mừng giữa đời.
Đài Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm trong khuôn viên Giáo xứ Long Đại
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
Theo thông tin từ cha sở và cộng đoàn, giáo họ Long Đại được hình thành vào khoảng năm 1900 với số giáo dân ban đầu chỉ khoảng 40 người. Dù còn nhỏ bé và điều kiện sinh hoạt lúc bấy giờ còn nhiều thiếu thốn, cộng đoàn tín hữu nơi đây vẫn kiên trì gìn giữ đời sống đức tin của mình.
Các giai đoạn phát triển
1935 – 1947: Các linh mục từ giáo xứ Bến Gỗ (Đồng Nai) đến dâng Thánh lễ và chăm sóc mục vụ. Theo lời kể của các bậc cao niên, các ngài đã di chuyển qua đây bằng những chuyến đò.
1947 – 1968: Do hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh, đời sống sinh hoạt của giáo họ gặp nhiều khó khăn và ít tài liệu được lưu lại.
1968: Nhà thờ bị tàn phá bởi chiến tranh.
1975: Linh mục Théorodo Nguyễn Công Hoan, dòng Xitô Phước Sơn, giúp dựng lại nhà thờ đơn sơ bằng vách lá và mái tôn.
1983: Nhà thờ được xây dựng lại kiên cố hơn.
2004: Nhà thờ được tu sửa và Hội đồng Mục vụ Giáo xứ được thành lập.
2018: Tháng 01 năm 2018, Linh mục Giuse Nguyễn Công Kỳ cùng cộng đoàn giáo dân khởi công xây dựng ngôi thánh đường mới kiên cố, thay thế nhà thờ cũ đã xuống cấp.
2019: Sau hơn một năm thi công, tháng 08 năm 2019, ngôi thánh đường mới của giáo xứ được hoàn thành và được long trọng khánh thành.
2026: Giáo xứ hân hoan mừng 126 năm hình thành và phát triển.
Giáo xứ Long Đại sau năm 1983
Giáo xứ Long Đại năm 2018
Giáo xứ Long Đại 2026
CÁC LINH MỤC PHỤ TRÁCH QUA CÁC THỜI KỲ
1988 – 1991: Linh mục Gioakim Vũ Ngọc Long, TGP Sài Gòn
1991 – 2001: Linh mục Đaminh Nguyễn Đạt Tam, dòng Thánh Thể
2001 – 2002: Linh mục Phêrô Trịnh Như Cung, dòng Thánh Thể
2002 – 2003: Linh mục Giuse Phan Ngọc Trợ, dòng Thánh Thể
2003 – 2007: Linh mục Giuse Nguyễn Công Kỳ, dòng Thánh Thể
2007 – 2014: Linh mục Micae Phạm Tiến Thành, dòng Thánh Thể
2014 – 2026: Linh mục Giuse Nguyễn Công Kỳ, dòng Thánh Thể
ĐỜI SỐNG CỘNG ĐOÀN
Số giáo dân qua các thời kỳ
- Khi mới hình thành: khoảng 40 giáo dân
- Năm 1944: khoảng 44 giáo dân
- Năm 1974: khoảng 200 giáo dân
- Năm 2004: 310 giáo dân
- Năm 2009: 362 giáo dân
- Năm 2025: 574 giáo dân
Hội đồng Mục vụ Giáo xứ
Hội đồng Mục vụ Giáo xứ được thành lập vào tháng 11 năm 2004, hiện có 12 thành viên, họp định kỳ vào Chúa nhật đầu tháng để cộng tác với cha sở trong việc chăm sóc đời sống mục vụ của giáo xứ.
Các hội đoàn
- Hội Các Bà Mẹ Công Giáo: 22 hội viên
- Gia đình Phạt Tạ Thánh Tâm Chúa Giêsu: 28 hội viên
- Bác Ái Xã Hội (Caritas): 2 hội viên
- Ca đoàn: Ca đoàn của Giáo xứ Long Đại được thành lập từ năm 1989. Hiện nay, ca đoàn có khoảng 12 thành viên, đảm trách việc hát lễ trong các cử hành phụng vụ, góp phần làm cho bầu khí cầu nguyện của cộng đoàn thêm trang nghiêm và sốt sắng.
- Thiếu nhi và Giáo lý: Giáo xứ hiện có 106 em Thiếu Nhi sinh hoạt thường xuyên. Các lớp giáo lý gồm: Khai Tâm, Rước Lễ, Thêm sức, Bao đồng, Giáo lý Dự tòng, Giáo lý hôn nhân
HOẠT ĐỘNG BÁC ÁI
Tinh thần bác ái Kitô giáo luôn được cộng đoàn giáo xứ Long Đại gìn giữ và phát huy.
Ban Caritas thường xuyên thăm hỏi và tặng quà cho những người neo đơn, bệnh tật, già yếu, không phân biệt lương - giáo.
Mỗi dịp Tết đến, giáo xứ tổ chức trao quà cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Ngoài ra, cộng đoàn cũng tích cực hưởng ứng các chương trình quyên góp giúp đỡ nạn nhân thiên tai, lũ lụt.
Hằng năm, giáo xứ thường tổ chức các chuyến thiện nguyện đến những vùng xa để chia sẻ với những người kém may mắn trong xã hội.
TÂM TÌNH TẠ ƠN
Nhìn lại hành trình 126 năm, cộng đoàn giáo xứ Long Đại dâng lên Thiên Chúa lời tạ ơn chân thành vì muôn vàn hồng ân Ngài đã ban cho giáo xứ.
Tri ân các vị linh mục đã từng phục vụ giáo xứ qua các thời kỳ; tri ân các bậc tiền nhân đã đặt nền móng cho cộng đoàn; và tri ân toàn thể giáo dân đã góp phần xây dựng giáo xứ bằng đời sống đức tin và lòng nhiệt thành phục vụ.
Bước vào chặng đường mới, cộng đoàn giáo xứ Long Đại được mời gọi tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông: sống Tin Mừng giữa đời, xây dựng tình hiệp thông trong cộng đoàn và nhiệt thành phục vụ tha nhân.
Nguyện xin Thiên Chúa, qua lời chuyển cầu của Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm, tiếp tục chúc lành cho giáo xứ Long Đại, để nơi đây mãi mãi là một cộng đoàn hiệp nhất, sống động và thấm đượm tình yêu Thiên Chúa.
Bài: Têrêsa Phan Thị Hương (TGPSG)
