Đức Lêô XIV đối thoại với các linh mục Rôma: Hãy sống tình bạn, cảnh giác trước sự ghen tị và Internet

Tác giả: Salvatore Cernuzio

Xuân Đại (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Đức Giáo hoàng Lêô XIV trả lời 4 câu hỏi từ các linh mục của Giáo phận Rôma và đưa ra những câu trả lời sâu rộng về hướng dẫn tâm linh, chỉ dẫn cho sứ vụ và công tác mục vụ, mạng internet và những điều khác nữa.

Cuộc đối thoại giữa Đức Giáo hoàng Lêô XIV và hàng giáo sĩ của Giáo phận Rôma vào thứ Năm vừa qua đã diễn ra trong bầu khí cởi mở và chân thành.

Sau khi đọc diễn văn, Đức Thánh Cha bước vào phần hỏi, đáp với các linh mục; nội dung buổi trao đổi được công bố vào ngày hôm sau, thứ Sáu 20-2-2026.

Có 4 câu hỏi và trả lời, nhưng các chủ đề được đề cập rất đa dạng, từ hướng dẫn tâm linh, những chỉ dẫn cụ thể cho sứ vụ và hoạt động mục vụ, cho đến những khuyến nghị đặc biệt như không soạn bài giảng bằng trí tuệ nhân tạo.

Làm gương mẫu cho giới trẻ

Cuộc đối thoại diễn ra kín đáo, khởi sự với lời của Đức Giám mục Baldo Reina, Tổng đại diện Giáo  phận Rôma, giới thiệu 4 linh mục, được chọn làm đại diện cho 4 nhóm tuổi để đặt câu hỏi.

Trong số đó có một linh mục trẻ được Đức Giáo hoàng Lêô truyền chức vào tháng Năm vừa qua. Vị linh mục náy hỏi: Các linh mục trẻ phải làm thế nào để có thể nâng đỡ những người đồng trang lứa trong thế giới hôm nay.

Đức Thánh Cha trước hết mời gọi họ “mở mắt” nhìn vào hoàn cảnh gia đình của nhiều người trẻ, vốn thường trải qua “những khủng hoảng rất nghiêm trọng”, với cha mẹ vắng mặt hoặc “ly hôn, tái hôn.”

Nhiều người trẻ “cũng đã trải qua cảm giác bị bỏ rơi”, vì thế các linh mục cần “hiểu thực tại của họ”, Đức Giáo hoàng nói tiếp. “Hãy gần gũi họ theo nghĩa đó, đồng hành với họ, nhưng đừng chỉ trở thành một người trẻ như họ,” ngài nói, và thêm rằng trong phương diện này “chứng tá của linh mục” rất quan trọng, vì nó mang lại “một mẫu gương sống.”

Cô lập và những cuộc sống đầy khó khăn

Đức Thánh Cha cũng yêu cầu các linh mục đừng chỉ hài lòng với những người trẻ vẫn tiếp tục đến giáo xứ: “Chúng ta phải tổ chức, suy nghĩ, tìm kiếm những sáng kiến có thể trở thành hình thức vươn ra”. “Chính chúng ta phải đi, phải mời gọi những người trẻ khác, cùng họ bước ra đường phố; có thể đề nghị những cách thức khác nhau”, như các hoạt động thể thao, nghệ thuật và văn hóa, ngài nhấn mạnh.

Theo Đức Giáo hoàng Lêô, việc hiểu biết người khác là yếu tố then chốt, và sự hiểu biết ấy đến từ “một trải nghiệm nhân bản về tình bạn” với những người trẻ đang “sống trong cô lập, trong sự cô đơn khôn tả.”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV gặp gỡ các linh mục thuộc Diocese of Rome (@Vatican Media)

Ngài nhấn mạnh rằng: tình trạng cô đơn này đã gia tăng đặc biệt sau đại dịch, nhưng cũng do việc sử dụng điện thoại thông minh. Đức Giáo hoàng giải thích: “Họ sống trong một dạng xa cách với người khác, một sự lạnh nhạt, mà không nhận ra sự phong phú và giá trị của các mối tương quan thực sự nhân bản.”

Vì thế, Đức Giáo hoàng nói tiếp, chúng ta cần hiểu cách mang đến cho người trẻ “một kiểu kinh nghiệm khác về tình bạn, về sự chia sẻ, và dần dần về sự hiệp thông,” và từ kinh nghiệm ấy “mời gọi họ nhận biết Chúa Giêsu”.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh rằng điều này đòi hỏi “thời gian” và “hy sinh”, nhất là khi nhiều người trẻ ngày nay đang bị mắc kẹt trong “một cuộc sống tồi tệ” với ma túy, tội phạm và bạo lực.

Hiểu biết cộng đoàn mình phục vụ

Sự gần gũi và hiểu biết người khác cũng là hai con đường Đức Giáo hoàng chỉ ra cho công tác mục vụ, khi trả lời câu hỏi của một cha xứ về cách hoạt động hiệu quả trong nền văn hóa hậu hiện đại mà không quay lại những phương pháp “lỗi thời.” Đức Giáo hoàng nói rằng bước đầu tiên là “thực sự hiểu biết cộng đoàn nơi tôi được gọi đến để phục vụ.”

Ngài chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của mình, khi đã sống tại Rôma trong nhiều giai đoạn khác nhau của cuộc đời, và nhấn mạnh rằng mỗi lần trở lại “Thành phố Vĩnh cửu”, “những con đường vẫn vậy, những ổ gà vẫn vậy, nhưng cuộc sống đã thay đổi rất nhiều.”

Nhắc lại chuyến đi gần đây vào Chúa nhật 15-2-2026, tới thăm một giáo xứ ở khu vực phía nam Ostia, ngài nhấn mạnh rằng “để nói chuyện với những người này, chúng ta phải bắt đầu bằng việc hiểu thực tại của họ một cách sâu xa nhất có thể.”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV ngỏ lời với các linh mục thuộc Diocese of Rome (@Vatican Media)

Nói không với các bài giảng được soạn bằng Trí tuệ Nhân tạo

Vì thế, Đức Giáo hoàng mời gọi các linh mục bước vào đời sống thực và kêu gọi cảnh giác khi đối diện với trí tuệ nhân tạo và việc sử dụng Internet. Ngài cảnh báo về “cám dỗ soạn bài giảng bằng Trí tuệ Nhân tạo.”

Ngài nói: “Giống như mọi cơ bắp trong cơ thể, nếu chúng ta không sử dụng, không vận động chúng, chúng sẽ chết. Bộ não cần được sử dụng, vì thế trí tuệ của chúng ta cũng phải được rèn luyện, để không đánh mất khả năng này.” Hơn nữa, “để giảng một bài giảng đích thực là chia sẻ đức tin,” và trí tuệ nhân tạo “sẽ không bao giờ có thể chia sẻ đức tin,” ngài nhấn mạnh.

“Nếu chúng ta có thể trao ban một sự phục vụ được hội nhập vào văn hóa của nơi chốn, của giáo xứ nơi chúng ta đang làm việc, người ta muốn nhìn thấy đức tin của anh em, kinh nghiệm của anh em trong việc nhận biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô.”

Những ảo tưởng của Internet

Về điều này, Đức Giáo hoàng giải thích rằng “một đời sống cầu nguyện” là nền tảng, không chỉ là “thói quen đọc Kinh Phụng vụ cho xong càng nhanh càng tốt,” nhưng là “thời gian ở lại với Chúa.”

Với “một đời sống thực sự bén rễ nơi Chúa,” người ta có thể trao ban điều gì đó khác biệt, ngài nói thêm rằng thường có “ảo tưởng trên Internet, trên Tiktok”, nghĩ rằng mình đang trao ban chính mình và đạt được những ‘lượt thích’ và những ‘người theo dõi’ theo cách đó.

“Đó không phải là bản thân anh em: nếu chúng ta không truyền đạt sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô, có lẽ chúng ta đang sai lầm, nên chúng ta phải suy nghĩ rất cẩn trọng và khiêm tốn về mình là ai và mình đang làm gì,” Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh.

“Sự ghen tị trong hàng giáo sĩ”

Một lời khuyên khác được Đức Giáo hoàng dành cho các linh mục là hãy sống tình huynh đệ và tình bạn, phát triển các mối tương quan giữa họ với nhau. Tuy nhiên, ngài cảnh báo về “một trong những ‘đại dịch’ của hàng giáo sĩ trên bình diện hoàn vũ,” đó là “invidia clericalis,” tức sự ghen tị trong hàng giáo sĩ.

Ngài giải thích, đó là khi “một linh mục thấy người khác được gọi làm cha xứ của một giáo xứ lớn hơn, đẹp hơn, hoặc được bổ nhiệm làm cha phó,” và rồi mối tương quan rạn nứt, lời đàm tiếu nảy sinh, thay vì xây dựng “những nhịp cầu tình bạn.”

“Tất cả chúng ta đều là con người; có những cảm xúc, tình cảm và nhiều điều khác nữa, nhưng với tư cách là linh mục hoặc chủng sinh, chúng ta có thể thực hiện những mẫu gương sống -  trong đó các linh mục thực sự là bạn hữu, là anh em, chứ không phải như kẻ thù hay thờ ơ với nhau,” Đức Giáo hoàng nói.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV gặp gỡ hàng giáo sĩ thuộc Diocese of Rome (@Vatican Media)

Những mẫu gương về tình huynh đệ linh mục

Về điểm này, ngài nhắc lại một ví dụ “đẹp” về tình huynh đệ linh mục tại Chicago, quê hương của ngài, nơi một nhóm linh mục quyết định gặp nhau mỗi tháng một lần, bắt đầu từ khi họ còn ở chủng viện. Một số người tiếp tục duy trì cho đến khi ngoài 90 tuổi; họ tụ họp để cầu nguyện và học hỏi.

Việc học tập và trau dồi kiến thức là một điểm khác được Đức Giáo hoàng nhấn mạnh: “Việc học trong đời sống chúng ta phải thường xuyên, liên tục. Khi tôi nghe ai đó nói với tôi, điều này có thật, một linh mục đã nói với tôi: ‘Từ khi rời chủng viện, tôi chưa từng mở một cuốn sách nào.’ Lạy Chúa, tôi đã nghĩ, thật buồn biết bao!”

Đức Lêô XIV sau đó mời gọi các linh mục hãy năng động. “Chúng ta đừng sợ gõ cửa nhà người khác, đừng ngại chủ động nói với các bạn đồng hành hay một nhóm bạn: tại sao chúng ta không thỉnh thoảng gặp nhau để cùng học hỏi, cùng suy tư, có một thời khắc cầu nguyện rồi dùng bữa trưa vui vẻ? Cha xứ nào có đầu bếp giỏi nhất có thể mời những người khác.”

Đồng thời, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm ra những người để xây dựng “một mối tương quan huynh đệ sâu sắc hơn.” Nói cách khác, “hãy tạo ra những hoàn cảnh để phá vỡ xu hướng dẫn chúng ta đến cô độc và tách biệt nhau.”

Tuổi già

Việc chia sẻ niềm vui, khó khăn và kinh nghiệm, sẽ giúp vượt qua khủng hoảng và cũng chuẩn bị để đón nhận thời điểm khi “tuổi già, bệnh tật, cô đơn” ập đến.

“Nếu người ta sống trọn cuộc đời mình như một hành trình tiến bước, dù mang gánh nặng của năm tháng, và nhiều khi, dù trẻ hay già, với bệnh tật và khó khăn, thì nhờ ơn Chúa, người ấy sẽ có khả năng đón nhận thập giá, đón nhận đau khổ khi nó đến,” Đức Giáo hoàng nói.

Trong bối cảnh đó, ngài cũng đề cập đến vấn đề an tử, hiện đang được thảo luận tại nhiều quốc gia và đã hợp pháp ở một số nơi, chẳng hạn như Canada. Đức Giáo hoàng đặt câu hỏi: “Nếu chính chúng ta lại quá bi quan về cuộc sống của mình, và đôi khi chịu ít đau khổ hơn nhiều người khác, thì làm sao chúng ta có thể nói với họ: ‘Không, anh không được kết liễu mạng sống mình, anh phải chấp nhận nó’?”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV ngỏ lời với các linh mục thuộc Diocese of Rome (@VATICAN MEDIA)

Làm chứng cho giá trị của sự sống

Ngài nói thêm: “Chúng ta phải là những người đầu tiên làm chứng rằng sự sống có giá trị vô cùng lớn lao,” đồng thời nhấn mạnh rằng lòng biết ơn, sự khiêm nhường và sự gần gũi là điều thiết yếu. “Chắc chắn tất cả chúng ta đều biết một người cao tuổi, một người bệnh, linh mục, giáo dân hay tu sĩ… đang trải qua những thời khắc rất khó khăn. Hãy gọi điện cho họ, hãy đến thăm họ. Chúng ta cũng hãy cố gắng giúp đỡ những người đang đau khổ này,” ngài khích lệ.

Ngài cũng khuyến khích các linh mục tái lập thói quen tốt là đem Mình Thánh Chúa và Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân cho các giáo dân đau yếu. “Ngày nay, với số linh mục ít hơn và người cao tuổi nhiều hơn, người ta thường nói: ‘Thôi, cứ để giáo dân đi, họ sẽ làm.’ Đó là một việc phục vụ rất đẹp mà giáo dân thực hiện… Nhưng điều đó không có nghĩa là linh mục có thể ở nhà xem các thứ trên internet trong khi người khác đi thăm viếng,” ngài nói.

Sau cùng, Đức Giáo hoàng cũng ngỏ lời với chính các linh mục cao tuổi: “Ngay cả khi các ngài đau bệnh phải nằm trên giường, nếu đã sống một đời thực sự phục vụ và hy sinh, các ngài hiểu rất rõ rằng lời cầu nguyện của mình cũng có thể là một sự phục vụ lớn lao, một ân ban cao quý. Cuộc đời các ngài vẫn mang ý nghĩa rất lớn.”