Biến hòa bình thành hiện thực: Chủ tịch Hội đồng Giám mục Cameroon nói về chuyến thăm của Đức Lêô XIV

Tác giả: Joseph Tulloch - Yaoundé

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Đức Tổng Giám mục Andrew Nkea, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Cameroon, chia sẻ với Vatican News về chuyến Tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV tại quốc gia này.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV hiện đã rời Cameroon, chặng thứ hai trong hành trình Tông du qua bốn quốc gia châu Phi. Trong chuyến viếng thăm, ngài đã đưa ra nhiều lời kêu gọi mạnh mẽ: vì hòa bình tại các vùng nói tiếng Anh đang bất ổn của đất nước, vì một cam kết mới trong việc chống tệ nạn, và để trao ban một tương lai cho giới trẻ.

Những lời kêu gọi ấy sẽ mang lại hiệu quả nào? Vatican News đã đặt câu hỏi đó với Đức Tổng Giám mục Andrew Nkea, Tổng Giám mục Bamenda và là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Cameroon.

Đức Tổng Giám mục nói: “Đức Giáo hoàng đã có những bài phát biểu và những thông điệp. Tất cả chúng ta đều vỗ tay. Tất cả đều vui mừng. Nhưng rồi sao nữa? Đó là câu hỏi rất quan trọng đối với tất cả chúng ta.”

Đức Tổng Giám mục Nkea cho rằng vẫn có những lý do để hy vọng, kể cả tại các vùng nói tiếng Anh đang bất ổn, nơi chuyến viếng thăm của Đức Giáo hoàng đã mang lại sức sống cho các đường phố, và khiến chính phủ cùng các nhóm ly khai “nói cùng một ngôn ngữ” lần đầu tiên sau một thập kỷ.

Ngài nói: “Chuyến viếng thăm của Đức Giáo hoàng là một ân phúc lớn lao, và chúng tôi đã bắt đầu thấy những dấu chỉ của hòa bình.”

Sau đây là bản lược ghi, đã được biên tập nhẹ, cuộc phỏng vấn của chúng tôi với Đức Tổng Giám mục Andrew Nkea.

Đức Giáo hoàng Lêô vừa rời Cameroon. Chuyến viếng thăm đã diễn ra như thế nào?

Đây là một cơ hội tuyệt vời cho chúng tôi, và người dân Cameroon rất vui mừng được đón tiếp Đức Thánh Cha. Ngài đến đây với một sứ điệp rất mạnh mẽ dành cho Cameroon và người dân nước này; qua các bài diễn văn, có thể thấy ngài đến với quyết tâm gửi cho chúng tôi một phần giáo huấn xã hội của Giáo hội. Chúng tôi đã lắng nghe.

Chúng tôi hết sức vui mừng vì chuyến viếng thăm đã diễn ra tốt đẹp như vậy, và ở khắp nơi, dân chúng đã đến rất đông, nhưng không có sự cố nào xảy ra. Trên hết, chúng tôi nhận thấy rằng tại cả 3 địa điểm đều không có mưa. Thời tiết thật đẹp, và đó là một dấu chỉ đối với chúng tôi rằng chính Thiên Chúa đã chúc lành cho chuyến viếng thăm với thành quả mà chúng tôi đang ghi nhận hôm nay.

Một trong những nơi Đức Giáo hoàng đã viếng thăm là Bamenda, nơi ngài đang là Tổng Giám mục. Xin Đức Tổng Giám mục chia sẻ về tầm quan trọng của chuyến thăm này và sứ điệp mà Đức Giáo hoàng để lại?

Đây là một sứ điệp rất quan trọng đối với chúng tôi, bởi không ai có thể hiểu đầy đủ những gì chúng tôi đã trải qua tại Bamenda, ngoại trừ những người đang sống ở đó. Người ta đọc trên mạng xã hội, người ta nghe kể lại, nhưng những ai sống tại đó thì đang sống trong tình trạng tổn thương kéo dài.

Trong khoảng 8 năm, Bamenda gần như bị bỏ quên. Sân bay không hoạt động, đường sá hư hỏng, nước không được cung cấp. Vì thế, việc Đức Giáo hoàng đến và mọi sự bắt đầu chuyển động trở lại là điều hết sức lớn lao đối với chúng tôi. Có thể thấy rõ niềm vui của người dân – điều mà chúng tôi đã không chứng kiến từ rất lâu.

Một phần quan trọng khác trong sứ điệp của Đức Giáo hoàng liên quan đến giới trẻ, ngài khích lệ họ đừng từ bỏ đất nước mình và hãy nuôi dưỡng niềm hy vọng vào tương lai.

Một trong những vấn đề lớn nhất của chúng tôi đối với giới trẻ là nạn thất nghiệp. Nhiều bạn trẻ tốt nghiệp với bằng cấp rất tốt nhưng không có việc làm. Thứ hai là vấn đề di cư: vì không có việc làm, họ chỉ nghĩ đến việc ra nước ngoài, bằng mọi cách, như băng qua sa mạc Sahara hay ẩn mình trong khoang bánh của máy bay.

Sứ điệp của Đức Thánh Cha thật kịp thời, cả đối với giới trẻ lẫn các nhà chức trách: hãy đầu tư cho người trẻ như niềm hy vọng của tương lai mỗi quốc gia.

Đức Giáo hoàng đã trao ban những lời hy vọng cho tương lai của giới trẻ Cameroon (@Vatican Media)

Đức Giáo hoàng cũng kêu gọi những người nắm giữ quyền lực đừng quên trách nhiệm của mình đối với những người kém may mắn hơn.

Như chúng ta thấy, một trong những vấn đề lớn của nhiều quốc gia đang phát triển là cách phân chia “chiếc bánh quốc gia”. Công ích là điều có tầm quan trọng thiết yếu đối với mọi quốc gia đang phát triển. Nếu một nhóm nhỏ người bắt đầu chiếm hưởng “chiếc bánh quốc gia” cho riêng mình, thì họ đang gieo mầm bất ổn cho toàn thể đất nước. Vì thế, các hoạt động bác ái – xã hội của Giáo hội, cũng như việc tạo công ăn việc làm cho người trẻ, là điều hết sức quan trọng.

Trên hết, chúng ta phải lấy công ích làm định hướng căn bản cho hành động của mình. Chúng ta cần tự hỏi điều gì là tốt cho tất cả người dân Cameroon, chứ không phải chỉ cho bộ tộc hay nhóm bạn của riêng mình.

Tất cả chúng ta đã nghe những lời rất mạnh mẽ của Đức Giáo hoàng. Theo ngài, cần phải làm gì để những lời ấy sinh hoa kết trái, để sứ điệp được đưa vào thực tế?

Khi Đức Giáo hoàng đến một nơi, đó là một biến cố. Nhưng thực ra, biến cố ấy không quan trọng bằng những gì diễn ra sau đó. Đức Giáo hoàng đã có các bài diễn văn và các sứ điệp. Tất cả chúng ta đã vỗ tay. Tất cả đều vui mừng. Nhưng rồi sao nữa? Đó là câu hỏi rất quan trọng đối với tất cả chúng ta. Tôi nghĩ rằng trên toàn quốc, chúng ta cần ngồi lại để suy tư và thấm nhuần tất cả những sứ điệp ấy. Thứ đến, chúng ta cần xem phải làm gì để có thể thực thi chúng.

Tôi xin đưa ra một ví dụ. Tại Bamenda, ngài nói rằng thời điểm cho hòa bình là ngay bây giờ, chứ không phải ngày mai. Và chúng ta, những người Bamenda, cần bắt đầu suy nghĩ một cách cụ thể về sứ điệp này. Nếu thời điểm của hòa bình là lúc này, thì làm sao để điều đó trở thành hiện thực ngay bây giờ? Chúng ta cần thực sự thiết lập các ủy ban để nghiên cứu cách thực thi những lời của Đức Giáo hoàng và tìm ra phương thế biến hòa bình thành hiện thực. Làm thế nào để đối thoại với các nhóm ly khai trong rừng, và làm thế nào để họ có thể đối thoại với chính phủ? Đó là những việc mà chúng ta, những thành phần của xã hội dân sự và Giáo hội, phải thực hiện, để bảo đảm rằng những lời của Đức Giáo hoàng không bị lãng phí.

Đức Giáo hoàng Lêô thả một con chim bồ câu sau Cuộc Gặp gỡ Hòa bình (@Vatican Media)

Tôi đã nói chuyện với một linh mục ở Bamenda vài ngày trước, và tôi nói rằng chúng ta cần tạo ra một “Sách Giáo lý về hòa bình của Đức Giáo hoàng Lêô” cho người dân nơi đó. Chúng ta cần để Văn phòng Giáo lý ngồi lại và nghiên cứu sứ điệp của Đức Thánh Cha, rồi chuyển thành một sách giáo lý, để mọi người có thể thấy rõ Đức Giáo hoàng đã nói gì với chúng ta và chúng ta cần hành động theo hướng nào.

Ngài có hy vọng rằng chuyến viếng thăm này sẽ mang lại hoa trái không?

Tôi không gọi đó là hy vọng. Tôi gọi đó là đức tin: chuyến viếng thăm đã bắt đầu sinh hoa trái, và hoa trái ấy sẽ tiếp tục. Suốt 8 năm, sân bay Bamenda đã bị đóng cửa. Tôi đã bay đến Bamenda trên chuyên cơ của Đức Giáo hoàng – đó là lần đầu tiên tôi đến đó bằng máy bay. Đột nhiên sân bay được mở lại, các thiết bị kỹ thuật hiện đại hoạt động trở lại. Đó là một phép lạ! Nếu Đức Giáo hoàng không đến, tôi có thể bảo đảm rằng điều đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Chúng tôi đã phải sống với những con đường hư hỏng nghiêm trọng, và đột nhiên đường sá Bamenda bắt đầu được trải nhựa. Người ta sửa đường, lắp đèn đường. Đó là một phép lạ! Chúng tôi đã không thấy điều này suốt 10 năm qua. Vì vậy, chúng tôi không đợi chuyến viếng thăm sinh hoa trái – bởi hoa trái đã bắt đầu từ trước khi Đức Giáo hoàng đến.

Đây là lần đầu tiên trong 10 năm mà chính phủ và các nhóm ly khai nói cùng một ngôn ngữ. Trước đây, nếu chính phủ nói “có”, thì phe ly khai nói “không”; nếu chính phủ kêu gọi “mọi người ra ngoài”, thì phe ly khai lại bảo “không ai được ra ngoài”. Nó giống như một trò chơi đối nghịch. Nhưng với sự hiện diện của Đức Giáo hoàng, cả chính phủ và phe ly khai đều nói: “Tất cả hãy ra ngoài. Tất cả hãy chào đón Đức Giáo hoàng.”

Chuyến viếng thăm của Đức Giáo hoàng Lêô đã bắt đầu sinh hoa trái tại quốc gia (@Vatican Media)

Đây là một phép lạ lớn khác. Chúng tôi đã không chứng kiến điều này suốt 10 năm qua. Chính con người của Đức Giáo hoàng trở thành yếu tố hiệp nhất mạnh mẽ nhất giữa các bên đang xung đột, bởi cả hai phía đều tôn trọng ngài. Cả hai phía đều ra đón tiếp ngài, và cả hai phía đều sẵn sàng lắng nghe sứ điệp của ngài. Đây là một phép lạ.

Và, dù không thể nhận diện được, đám đông tại Bamenda quá lớn, nên không thể không có sự hiện diện của các phần tử ly khai trong đó, điều đó có nghĩa là họ cũng đã có mặt trên đường, hò reo khi Đức Giáo hoàng đi qua.

Vì thế, trong khi chúng tôi hy vọng có thể đạt được một nền hòa bình bền vững và lâu dài, tôi nghĩ rằng sự hiện diện của Đức Giáo hoàng đã mang đến cho chúng tôi một ân phúc lớn lao, và chúng tôi đã bắt đầu thấy những dấu chỉ của hòa bình.